Khi nhà đầu tư bán tháo: PBOC tiếp tục gom vàng suốt 19 tháng bất chấp đà giảm

Thị trường vàng đang chứng kiến hai hướng hành xử trái ngược: nhà đầu tư cá nhân và nhiều quỹ ETF bán tháo, trong khi các ngân hàng trung ương, dẫn đầu là Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC), tiếp tục tích lũy.

Dòng tiền rút mạnh tại nội địa Trung Quốc

Theo báo chí tài chính Trung Quốc công bố ngày 4/6, chỉ tính riêng ở thị trường nội địa có 14 quỹ vàng ETF ghi nhận dòng tiền rút ròng hơn 100 tỷ NDT (tương đương khoảng 389 nghìn tỷ đồng) trong vòng một tháng, đến đầu tháng 6/2026. Trong đó, 8 quỹ ETF vàng dạng hàng hóa báo cáo tổng mức rút ròng lên tới 83,62 tỷ NDT chỉ riêng trong tháng 5.

Lực bán tháo này phản ánh tâm lý sợ hãi của nhà đầu tư cá nhân và sự hoảng loạn của đám đông khi giá vàng liên tục phá các ngưỡng hỗ trợ.

PBOC vẫn âm thầm mua vào

Ngược lại với đà tháo chạy của nhà đầu tư nhỏ lẻ, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc tiếp tục mua ròng vàng trong tháng 5, đánh dấu tháng 19 liên tiếp mua ròng. Số liệu mới cho thấy PBOC đã mua thêm 320.000 ounce trong tháng 5, nâng tổng trữ lượng chính thức của Trung Quốc lên 74,96 triệu ounce, tương đương khoảng 2.332 tấn.

Xu hướng mua vào của các ngân hàng trung ương khác

Bên cạnh Trung Quốc, nhiều ngân hàng trung ương khác cũng tích cực mua vào trong quý I/2026, với Ba Lan và Uzbekistan lần lượt mua 31 tấn và 25 tấn. Theo Commerzbank, tổng lượng mua của các ngân hàng trung ương và tổ chức công trong quý I/2026 đạt gần 245 tấn, cao hơn 3% so với cùng kỳ năm ngoái và vượt nhẹ mức trung bình 5 năm.

Chiến lược mua thông minh của PBOC

Phân tích hoạt động cho thấy PBOC có khuynh hướng hạn chế gom khi giá vàng tăng nóng và đẩy mạnh tích lũy trong các đợt điều chỉnh giá. Ví dụ, PBOC đã tận dụng đợt giảm giá trong tháng 4 để mua vào, với lượng mua ròng đạt 8,1 tấn — mức cao nhất kể từ tháng 12/2024.

Trước đó, PBOC từng tạm dừng mua trong 6 tháng (từ tháng 5 đến tháng 10/2024) khi giá ở vùng đỉnh, rồi quay lại mua khi giá điều chỉnh xuống mức hấp dẫn hơn. Hành xử này cho thấy họ coi vàng là tài sản dự trữ chiến lược, không phải để chạy theo đỉnh giá.

Hai tư duy khác nhau: ngắn hạn và dài hạn

Nhà đầu tư nhỏ lẻ và nhiều quỹ ETF hiện bán tháo do kỳ vọng lãi suất của Fed sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài, làm giảm sức hấp dẫn của vàng — vốn không sinh lãi. Ngược lại, các ngân hàng trung ương như PBOC, Ba Lan và Uzbekistan nhìn nhận vàng ở góc độ dự trữ dài hạn, nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD và phòng ngừa rủi ro địa chính trị.

Nguyên tắc cổ điển trong đầu tư, mua khi người khác sợ hãi, đang được thể hiện rõ qua hoạt động tích trữ của các NHTW trong bối cảnh nhà đầu tư cá nhân tháo chạy.

Triển vọng ngắn hạn và vai trò của nguồn cầu chính thức

Trong ngắn hạn, áp lực từ kỳ vọng lãi suất cao của Fed vẫn có thể gây khó cho vàng. Tuy nhiên, dòng tiền từ các ngân hàng trung ương đang tạo một lớp đỡ cho thị trường vàng ở khung thời gian dài hơn.

Một số định chế tiếp tục đưa ra dự báo giá: JPMorgan giữ mục tiêu 6.300 USD/ounce cho năm 2026; ING Research dự báo giá trung bình 4.325 USD/ounce trong năm 2026; còn New York Life Investments cho rằng nhu cầu cấu trúc từ các ngân hàng trung ương là động lực quan trọng hỗ trợ vàng.

Ở thời điểm hiện tại, thị trường tài chính toàn cầu giao dịch thận trọng khi giới đầu tư theo dõi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Iran và triển vọng lãi suất của Fed.