Châu Á dẫn đầu kỷ nguyên số của vàng: từ ETF, token đến chứng chỉ đòn bẩy

Kim loại quý truyền thống giờ không còn bị giới hạn trong két sắt: nó đang được đưa lên sàn giao dịch, chuyển thành quỹ ETF, thậm chí được mã hóa trên blockchain. Điều đáng chú ý là nhiều sáng kiến này xuất phát từ châu Á thay vì các trung tâm tài chính như phố Wall hay London.

Indonesia: ETF vàng và lộ trình quốc gia

Indonesia, một trong những quốc gia khai thác vàng lớn ở châu Á, đang hoàn thiện khung pháp lý cho quỹ hoán đổi danh mục chuyên đầu tư vào vàng vật chất hoặc hợp đồng phái sinh (quỹ ETF vàng). Cơ quan Dịch vụ Tài chính Indonesia đã xây dựng khuôn khổ và dự kiến ETF vàng sẽ chính thức lên sàn vào năm 2026. Các tổ chức như Pegadaian và KSEI hợp tác để vận hành hệ sinh thái này.

Bên cạnh đó, nước này phát triển một phiên bản ETF vàng Sharia, tuân thủ nguyên tắc tài chính Hồi giáo nhằm thu hút cả nhà đầu tư tổ chức lẫn cá nhân trong khu vực. Chính phủ công bố "Lộ trình phát triển hệ sinh thái vàng quốc gia giai đoạn 2026-2031" với mục tiêu kết nối sản xuất trong nước và nhu cầu đầu tư, không chỉ xem vàng là hàng xuất khẩu thô.

Token hóa: biến thỏi vàng thành tài sản số

Token hóa vàng cho phép mỗi thỏi vật chất được đại diện bằng một chứng nhận số, từ đó giao dịch dễ dàng mọi lúc, mọi nơi qua blockchain. Cuối tháng 4/2026, ba tổ chức lớn gồm ngân hàng OCBC, công ty quản lý quỹ Lion Global Investors và sàn giao dịch DigiFT giới thiệu GOLDX token tại Singapore — sản phẩm token hóa quỹ vàng vật chất đầu tiên ở Đông Nam Á.

Mỗi token GOLDX tương ứng với lượng vàng thực đang lưu kho và hoạt động trên hai nền tảng blockchain là Ethereum và Solana. Nhà đầu tư có thể mua bằng stablecoin (neo theo USD) hoặc tiền pháp định. Quỹ nền tảng cho GOLDX đạt quy mô gần 670 triệu USD chỉ sau 3 tháng ra mắt. OCBC cho rằng dòng cầu chính sẽ đến từ nhà đầu tư cá nhân và các tổ chức lớn tại châu Á, đặc biệt các văn phòng quản lý tài sản gia đình và những cá nhân siêu giàu đang nắm giữ lượng lớn stablecoin và muốn đa dạng hóa.

Số liệu thị trường token và vị thế stablecoin

Toàn bộ thị trường tài sản token hóa đã vượt mốc 18,2 tỷ USD vào tháng 1/2026, tăng gần gấp 10 lần chỉ trong 2 năm. Khối lượng giao dịch token vàng trong quý I/2026 đạt 90,7 tỷ USD, vượt qua con số 84,6 tỷ USD của cả năm 2025. Vốn hóa thị trường token vàng đạt 15 tỷ USD, tăng 50% so với cuối năm 2025. Hai công ty stablecoin lớn Paxos và Tether hiện nắm giữ hơn 70% thị trường.

Hàn Quốc: ETN vàng đòn bẩy và đảo chiều

Tại Hàn Quốc, ba công ty chứng khoán lớn — KB Securities, Korea Investment Securities và Meritz Securities — đã niêm yết các chứng chỉ ETN vàng đòn bẩy và đảo chiều trên sàn KRX từ ngày 7/7. ETN là chứng khoán nợ, hoạt động như sự kết hợp giữa trái phiếu và cổ phiếu, và theo dõi diễn biến giá vàng qua các hợp đồng phái sinh mà không nắm giữ vàng vật chất.

Đặc điểm nổi bật của các ETN này là giúp nhà đầu tư có thể thu lợi khi giá vàng tăng hoặc giảm. Ví dụ, nếu giá vàng tăng 1%, một ETN đòn bẩy 2x sẽ tăng tới 2%. Ngược lại, ETN đảo chiều đem lại lợi nhuận khi giá vàng đi xuống. Những sản phẩm này làm đơn giản hóa việc tiếp cận các chiến lược phức tạp ngay trên sàn giao dịch mà không cần mở tài khoản phái sinh riêng.

Động lực khu vực và các trung tâm vàng mới

Xu hướng số hóa vàng được thúc đẩy bởi yếu tố kinh tế và nhân khẩu: Đông Nam Á có dân số gần 700 triệu người, tầng lớp trung lưu mở rộng và được dự báo tăng trưởng GDP đạt 4,6% năm 2026, so với mức trung bình toàn cầu 3,1%, theo Báo cáo của Singapore Bullion Market Association.

DBS Bank thông báo kế hoạch phát hành token vàng vật chất cho nhà đầu tư bán lẻ trong nửa cuối năm 2026, theo Yahoo Finance. Ở Hồng Kông (Trung Quốc), chính quyền đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái vàng với việc thành lập Công ty Thanh toán bù trừ Kim loại quý Hồng Kông, dự kiến vận hành vào cuối năm và kết nối với Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải, theo báo cáo của KPMG.

Kết luận ngắn và diễn biến giá trong nước

Số hóa và đa dạng hóa sản phẩm đang biến vàng từ tài sản lưu trữ truyền thống thành một công cụ đầu tư giao dịch linh hoạt hơn. Trên thị trường trong nước, giá vàng hôm nay ở vàng miếng SJC và vàng nhẫn đồng loạt tăng 1 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều mua - bán.