Fed mở màn tăng lãi suất sau 3 năm: Vàng sụt mạnh, USD và lợi suất châm ngòi cho áp lực toàn cầu

Rạng sáng 17/9 theo giờ Việt Nam, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thông qua quyết định tăng lãi suất quỹ liên bang thêm 25 điểm cơ bản, đưa vùng lãi suất lên 3,75-4%/năm. Quyết định được chấp thuận với tỷ lệ 12-0 và đánh dấu lần tăng lãi đầu tiên của Fed kể từ năm 2023.

Tín hiệu từ biểu đồ dot-plot và kịch bản lãi suất

Biểu đồ dot-plot của Fed cho thấy phần lớn quan chức dự đoán lãi suất còn có thể tăng ít nhất một lần trong năm 2026: cụ thể 16/18 quan chức nêu quan điểm này, trong đó 4 người ước tính có thể tăng thêm hai lần. Chỉ còn 2 quan chức kỳ vọng lãi suất cuối năm 2026 giữ ở mức tương đương hiện tại.

Dự báo trung vị đưa ra con số cụ thể: 4,125% vào cuối năm 2026, sau đó duy trì ở mức này trong năm 2027 và mới bắt đầu giảm dần từ năm 2028. Kịch bản này phản ánh xu hướng giữ chính sách ở mặt bằng cao trong thời gian dài hơn thay vì tăng mạnh rồi nhanh chóng nới lỏng.

Lý do Fed thận trọng

• Fed đánh giá lạm phát vẫn ở mức cao.
• Hoạt động kinh tế tiếp tục mở rộng ổn định, chi tiêu trong nước bền vững, năng suất tăng và đầu tư vốn tích cực.

Những yếu tố này khiến Fed sẵn sàng chấp nhận điều chỉnh lãi suất để kiềm chế áp lực giá cả, dù việc nâng lãi suất kéo theo hệ quả lên tăng trưởng và chi phí vay.

Phản ứng tức thời trên thị trường

Trước quyết định, giá vàng giao ngay từng được ghi nhận ở mức 4.365 USD/ounce nhưng ngay sau đó đảo chiều giảm xuống khoảng 4.240 USD/ounce. Đồng USD tăng giá, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tiếp tục ở mức cao và gây sức ép lên thị trường chứng khoán. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm và 30 năm từng lên mức cao nhất trong vòng hơn 20 năm.

Vàng vốn không trả thu nhập định kỳ nên khi USD mạnh kết hợp với lợi suất trái phiếu tăng, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng tăng lên, tạo lực đè lên giá kim loại quý.

Chi phí tài khóa và khả năng tăng thêm

Một vòng thắt chặt kéo dài sẽ khiến chi phí vay cho doanh nghiệp và hộ gia đình tăng, ảnh hưởng tới thị trường nhà ở và định giá cổ phiếu. Đáng lưu ý, quy mô nợ liên bang của Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD, làm chi phí trả lãi trở thành yếu tố tài khóa quan trọng nếu mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao.

Những kịch bản tác động tới vàng và thị trường toàn cầu

• Nếu Fed thực hiện tăng thêm một lần trong năm 2026, USD và lợi suất có thể tiếp tục gây sức ép lên vàng.
• Nếu đó là lần tăng cuối cùng và Fed giữ lãi suất trong năm 2027, áp lực sẽ chuyển từ "tăng lãi" sang "duy trì lãi suất cao" — điều này loại bỏ một phần rào cản lớn với vàng và có thể hồi phục vai trò trú ẩn an toàn của kim loại quý khi thị trường lo ngại rủi ro.

Giá dầu được xác định là biến số then chốt: nếu giá dầu hạ nhiệt, áp lực lạm phát giảm và Fed có thể dừng lại; ngược lại, một cú sốc dầu kéo dài làm tăng khả năng Fed phải tăng thêm, từ đó gây thêm áp lực lên vàng, cổ phiếu và các thị trường mới nổi.

Tác động tới dòng vốn và thị trường Việt Nam

Mặt bằng lãi suất Mỹ cao tiếp tục hỗ trợ USD và hút vốn quốc tế, tạo sức ép lên các đồng tiền mới nổi và tài sản có định giá cao. Tại Việt Nam, USD mạnh có thể tác động lên tỷ giá USD/VND, nhưng diễn biến trong nước còn phụ thuộc vào cán cân thương mại, dòng vốn FDI, dòng vốn ngoại, cung cầu ngoại tệ và chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

Tóm lại, thông điệp từ cuộc họp tháng 9 là Fed phát tín hiệu có thể tăng thêm trong năm 2026 và có xu hướng duy trì mặt bằng lãi suất cao trong năm 2027. Thị trường sẽ theo dõi chặt chẽ các chỉ báo như lạm phát, giá dầu, dữ liệu việc làm và lợi suất trái phiếu Mỹ để xác định liệu việc tăng này chỉ là điều chỉnh ngắn hạn hay khởi đầu của một chu kỳ thắt chặt kéo dài.

Giá vàng hôm nay ở vàng SJC và vàng nhẫn trong nước giảm 700 nghìn/lượng.