Mua vàng lan rộng tại Đông Nam Á: Malaysia trở lại sau 8 năm, nhiều quốc gia mở rộng dự trữ

Tổng quan mua vàng toàn cầu và những gương mặt mới

Theo báo cáo Nhu cầu vàng quý I/2026 của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương toàn cầu ghi nhận mua ròng 244 tấn vàng trong quý đầu năm 2026, tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái và là quý thứ 17 liên tiếp mua ròng.

Báo cáo cũng nêu ra một điểm đáng chú ý: lần đầu tiên xuất hiện những quốc gia chưa từng mua vàng trước đây như Guatemala, Uganda và Kenya trong danh sách các bên mua ròng.

Diễn biến tại Đông Nam Á: Malaysia trở lại, Indonesia và Campuchia tiếp tục mua

Trong khu vực Đông Nam Á, một số ngân hàng trung ương cũng tăng tốc tích trữ. Ngân hàng Trung ương Malaysia (Bank Negara Malaysia) đã thực hiện giao dịch mua vàng đầu tiên kể từ năm 2018, bổ sung khoảng 3-5 tấn trong quý I/2026.

Giao dịch này đưa dự trữ vàng của Malaysia lên khoảng 42 tấn, với tổng giá trị đạt 6,4 tỷ USD tính đến cuối tháng 5/2026, nhưng tỷ trọng vàng trong tổng dự trữ quốc tế của nước này vẫn ở mức khiêm tốn khoảng 1,5-2%.

Bank Indonesia tiếp tục duy trì vị thế là một trong những người mua kiên định ở khu vực, bổ sung khoảng 2 tấn vàng trong tháng 1/2026. Tổng dự trữ vàng của Indonesia hiện ước tính khoảng 80 tấn, nhưng tỷ trọng vàng trong tổng dự trữ ngoại hối vẫn dưới 1%.

Ngân hàng Trung ương Campuchia (National Bank of Cambodia) cũng ghi nhận mua thêm khoảng 2 tấn trong quý I, nâng tổng dự trữ vàng lên hơn 56 tấn, theo dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Nhu cầu vật chất, giá vàng và động lực chính

Nhu cầu vàng vật chất tại Indonesia tăng mạnh: khảo sát cho thấy nhu cầu này vọt 47% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 23,6 tấn trong quý đầu năm.

Giá vàng trong quý I/2026 có biến động đáng kể, với mức giá trung bình khoảng 4.873 USD/ounce và từng thiết lập đỉnh lịch sử trên 5.500 USD/ounce. Các nước khu vực không mua vàng vì giá rẻ mà chủ yếu nhằm tái cấu trúc chiến lược dự trữ.

Một trong những nguyên nhân then chốt khiến các ngân hàng trung ương thay đổi quan điểm là bài học từ năm 2022: khoảng 300 tỷ USD dự trữ của Nga bị đóng băng đã thúc đẩy nhu cầu tìm tài sản không phụ thuộc vào nghĩa vụ thanh toán của quốc gia hay tổ chức phát hành, và vàng được nhiều ngân hàng trung ương xem là công cụ đa dạng hóa danh mục.

Chính sách nội khối và quan điểm các tổ chức

Một xu hướng khác hỗ trợ việc tăng dự trữ vàng là nỗ lực mở rộng sử dụng đồng nội tệ trong thanh toán thương mại và đầu tư xuyên biên giới. Kế hoạch Chiến lược Cộng đồng Kinh tế ASEAN giai đoạn 2026-2030 tiếp tục khuyến khích các cơ chế thanh toán bằng nội tệ, và theo một số báo cáo, tỷ trọng thanh toán bằng đồng nội tệ trong thương mại nội khối ASEAN đang có xu hướng gia tăng.

Chuyên gia tại Bank of America ước tính động thái này có thể khiến tỷ trọng hóa đơn bằng USD trong khối giảm 15% trong vòng 5 năm.

Theo khảo sát của WGC, 90% ngân hàng trung ương coi việc bảo toàn giá trị của vàng trong thời kỳ bất ổn là lý do quan trọng nhất để nắm giữ kim loại quý này.

Trường hợp từng nước: không phải kích thước mà là xu hướng

Dù khối lượng mua của Malaysia và Indonesia còn khiêm tốn, các chuyên gia nhấn mạnh điểm quan trọng là xu hướng tăng mua hơn là con số một lần. Với tỷ trọng vàng hiện nằm dưới 2% trong tổng dự trữ, cả hai nước vẫn còn nhiều dư địa để tiếp tục tăng tỉ trọng vàng mà không làm xáo trộn cấu trúc dự trữ.

Thái Lan và Singapore: hai hướng xử lý khác biệt

Thái Lan đối mặt nghịch lý: là một trong những nước có tỷ lệ giao dịch vàng/GDP cao nhất thế giới, với khoảng 8-10 triệu tài khoản vàng online, nhưng cơn sốt vàng lại góp phần khiến đồng Baht tăng hơn 9% so với USD trong năm 2025, gây áp lực lên xuất khẩu và du lịch.

Ngân hàng Trung ương Thái Lan (BoT) đã phải áp dụng các biện pháp chưa từng có, bao gồm giới hạn giao dịch vàng online 50 triệu Baht/ngày/người, gần như cấm bán khống và yêu cầu 14 đại lý vàng lớn chuyển sang giao dịch bằng USD. Hệ quả là xuất khẩu vàng của Thái Lan trong 2 tháng đầu 2026 tăng 83,76%, phản ánh dòng chảy chuyển từ vàng sang ngoại tệ khi người dân ồ ạt bán vàng chốt lời.

Ngược lại, Singapore đang theo hướng phát triển thị trường vàng toàn diện. Với dự trữ khoảng 193,56 tấn (lớn nhất Đông Nam Á) và nhu cầu đầu tư vàng đạt 9,6 tấn trong năm 2025, tăng 48% so với năm trước, đảo quốc này không chỉ nâng dự trữ mà còn xây dựng trung tâm vàng của châu Á, phát triển sản phẩm tài chính liên quan tới vàng, thiết lập hệ thống thanh toán - bù trừ OTC trong năm 2026 và nâng tiêu chuẩn lưu trữ, logistics.

Cập nhật giá vàng

Theo cập nhật giá vàng hôm nay, ngày 10/7, thị trường vàng trong nước tiếp tục tăng giá vàng miếng và giá vàng nhẫn, trong khi giá vàng thế giới lại giảm.