Vì sao vàng SJC giảm 8 triệu/lượng trong 2 ngày dù giá quốc tế còn cao?

Thị trường vàng trong nước vừa trải qua diễn biến trái chiều so với thị trường quốc tế: dù có thời điểm giá vàng thế giới vượt 4.120 USD/ounce vào phiên 23/7, giá vàng trong nước vẫn giảm mạnh và chênh lệch mua - bán được nới rộng.

Diễn biến giá từng phiên

Chốt phiên 23/7, giá vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 135-140 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giảm 7 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều so với phiên liền trước. Giá vàng nhẫn một số thương hiệu cũng giảm, cụ thể 3,3-7 triệu đồng/lượng ở chiều mua vào và giảm tới 2,8-6 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra. Chênh lệch giá mua - bán được nới rộng lên tới 5 triệu đồng/lượng.

Mở cửa sáng 24/7, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC tiếp tục giảm thêm 1 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều, nghĩa là trong 2 ngày vàng SJC đã mất tổng cộng 8 triệu đồng/lượng.

Nguyên nhân: vì sao trong nước ngược chiều thế giới?

PGS.TS Nguyễn Văn Phương (Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc Gia Hà Nội) giải thích rằng giá vàng thế giới phản ánh cung - cầu toàn cầu, kỳ vọng lãi suất, sức mạnh đồng USD và nhu cầu trú ẩn, trong khi giá vàng trong nước còn chịu tác động mạnh từ nguồn cung, tâm lý nhà đầu tư, mức chênh lệch với giá thế giới và cách doanh nghiệp điều chỉnh giá niêm yết.

Theo ông Phương, ngay cả khi giá quốc tế tăng nhanh, giá trong nước có thể giảm nếu lực mua trong nước suy yếu hoặc doanh nghiệp điều chỉnh giá để phù hợp với thanh khoản. Thị trường vàng Việt Nam mang tính cục bộ: nguồn cung vàng miếng và vàng nhẫn chất lượng cao không luôn thông suốt, nên giá trong nước không hoàn toàn do diễn biến quốc tế quyết định mà còn tùy thuộc mức sẵn sàng mua của người dân.

Ông Phương còn lưu ý chi tiết quan trọng: việc nới rộng chênh lệch giữa giá mua và bán lên tới 5 triệu đồng/lượng thường xuất hiện khi thị trường biến động mạnh hoặc doanh nghiệp muốn tự bảo vệ trước rủi ro giá giảm. Điều này cho thấy thanh khoản chưa ổn định; doanh nghiệp thận trọng khi bán ra, người mua do dự, nên giá niêm yết có xu hướng phòng ngừa rủi ro hơn là phản ánh một xu hướng tăng bền vững.

Ông kết luận rằng diễn biến ngày 23/7 phản ánh tính nhạy cảm và dễ đảo chiều của thị trường vàng trong nước, đồng thời cho thấy cơ chế hình thành giá trong nước vẫn bị ảnh hưởng nhiều bởi yếu tố tâm lý và các đặc thù của thị trường.

Khuyến nghị nhà đầu tư và rủi ro khi chênh lệch lớn

TS Nguyễn Văn Lộc (Giám đốc chương trình đào tạo Kinh doanh thương mại, Đại học Phenikaa) phân tích rằng với mức chênh lệch mua - bán tới 5 triệu đồng/lượng, người mua gần như chịu bất lợi ngay khi hoàn tất giao dịch. Ví dụ, nếu mua ở mức 140 triệu đồng/lượng rồi bán lại cho doanh nghiệp ở 135 triệu đồng/lượng, nhà đầu tư mất ngay 5 triệu đồng/lượng, chưa tính các chi phí khác phát sinh.

Theo ông Lộc, biên độ mua - bán càng rộng thì rủi ro càng nghiêng về phía người mua cá nhân; đây là rào cản lớn cho hoạt động lướt sóng ngắn hạn vì chi phí giao dịch đã bị bào mòn ngay từ đầu. Nếu giá thế giới điều chỉnh nhẹ hoặc vàng trong nước giảm thêm, khoản lỗ thực tế có thể lớn hơn dự tính.

Vì vậy ông Lộc khuyến nghị nhà đầu tư không nên mua vàng chỉ vì sợ bỏ lỡ cơ hội. Với mức chênh lệch hiện tại, lướt sóng tiềm ẩn rủi ro lớn và lợi nhuận kỳ vọng bị giảm ngay từ lúc vào lệnh. Ông khuyên chỉ nên cân nhắc mua nếu mục tiêu nắm giữ dài hạn: chia nhỏ thời điểm mua, không sử dụng đòn bẩy và duy trì tỷ trọng vàng ở mức hợp lý trong danh mục.

Ông cũng nhấn mạnh phải phân biệt mục tiêu mua: nếu để giữ tài sản lâu dài thì nên phân bổ mua thành nhiều lần; nếu mua ngắn hạn thì cần nhận thức rằng chi phí giao dịch đang rất cao và chỉ một nhịp giảm vài triệu đồng/lượng có thể khiến kế hoạch thất bại. Theo ông Lộc, thị trường hiện cho thấy hai tín hiệu đồng thời: giá trong nước lệch khá xa các động lực quốc tế, và thanh khoản cùng cách doanh nghiệp niêm yết giá đang làm rủi ro nghiêng về phía người mua.

Cả hai chuyên gia đều cảnh báo rằng nếu cơ chế cung ứng, phân phối và liên thông thị trường chưa được cải thiện, những đợt lệch pha tương tự như ngày 23/7 hoàn toàn có thể tái diễn.

Tình hình quốc tế

Cập nhật cuối: giá vàng thế giới giảm về sát 4.000 USD sáng 24/7 do căng thẳng Mỹ, Iran gia tăng khiến giá dầu tăng vọt.