SPDR xả 14,19 tấn vàng: nguyên nhân từ khủng hoảng năng lượng và sự bẻ lái của Fed

Tuần giao dịch 20-24/4 ghi nhận một đợt rút vốn mạnh tại SPDR Gold Trust (GLD) khi quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới bán ròng tổng cộng 14,19 tấn vàng. Đây là mức xả ròng đáng chú ý, diễn ra đều đặn suốt cả tuần mà không có phiên mua ròng nào.

Diễn biến trong tuần và những mốc nổi bật

Mức bán ròng cao nhất xuất hiện vào ngày 22/4 với khối lượng 4,57 tấn chỉ trong một phiên. Trước đó, ngày 17/4, cùng quỹ này từng ghi nhận luồng mua lớn 7,7 tấn, cho thấy động thái trên thị trường đang thay đổi rất nhanh.

Trên quy mô rộng hơn, tháng 3 vừa qua nhà đầu tư đã rút hơn 20 tỷ USD khỏi các quỹ vàng lớn nhất toàn cầu, khiến đó trở thành tháng tồi tệ nhất của vàng trong 17 năm.

Tại sao vàng bị xả mạnh?

Nguyên nhân chính của dòng tiền tháo chạy khỏi ETF vàng xuất phát từ một "cú sốc kép":

• Thứ nhất, căng thẳng tại eo biển Hormuz khiến giá dầu thô tăng lên trên 100 USD/thùng, đẩy lo ngại lạm phát quay trở lại—khi đó, giá xăng tại Mỹ đã vượt 4 USD/gallon.
• Thứ hai, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải đổi hướng. Thay vì cắt giảm lãi suất như kỳ vọng trước khủng hoảng, Fed chuyển sang hướng thắt chặt hơn, sẵn sàng tăng lãi suất để kiềm chế áp lực giá cả.

Trong bối cảnh lãi suất tăng, vàng—một tài sản không sinh lãi—mất dần sức hút so với trái phiếu chính phủ Mỹ có lợi suất cao hơn. Kết quả là các quỹ đầu tư và một số ngân hàng trung ương đã bán vàng để nắm giữ đồng USD tăng giá.

Yếu tố cơ cấu thúc đẩy bán tháo

Tính thanh khoản cao của cổ phiếu quỹ ETF giúp việc bán ra diễn ra nhanh và dễ dàng hơn so với vàng miếng vật chất. Khi thị trường chứng khoán Mỹ suy yếu, các quỹ thường phải thanh lý tài sản có sẵn để đáp ứng yêu cầu ký quỹ (margin call), và vàng trở thành lựa chọn dễ triển khai.

Hơn nữa, các đợt bán từ tổ chức lớn kích hoạt thuật toán giao dịch, tạo vòng xoáy giảm giá: giá vàng giảm khiến giải chấp tiếp tục diễn ra, khiến giá rơi sâu hơn.

Sự phân hoá giữa phương Tây và châu Á

Trong khi nhiều nhà đầu tư phương Tây xả vàng, các ngân hàng trung ương châu Á tiếp tục mua vào. Trung Quốc kéo dài chuỗi mua vàng sang tháng thứ 15 liên tiếp, đưa dự trữ lên hơn 2.300 tấn. Lý giải cho sự khác biệt là các ngân hàng trung ương châu Á xem vàng là tài sản chiến lược dài hạn để phòng rủi ro địa chính trị và giảm thiểu rủi ro tiền tệ, thay vì coi vàng là công cụ đầu cơ ngắn hạn như một số quỹ ETF phương Tây.

Quan điểm thị trường và triển vọng

Các ý kiến chuyên gia hiện chia rẽ. Goldman Sachs duy trì quan điểm tích cực và dự báo giá vàng có thể đạt 5.400 USD/ounce vào cuối năm 2026 nhờ nhu cầu tích trữ từ ngân hàng trung ương. Tuy nhiên, cùng nguồn này cũng cảnh báo rằng nếu xung đột tại Iran leo thang và gây sốc năng lượng, giá vàng có thể lao dốc về 3.800 USD/ounce trước khi hồi phục.

Một số nhà phân tích khác cho rằng thị trường có thể bước vào "kỷ nguyên lạm phát đình trệ", nghĩa là tăng trưởng suy yếu trong khi lạm phát vẫn ở mức cao. Dù vậy, nhiều quan điểm vẫn xem vàng là nơi trú ẩn an toàn về dài hạn, nhất là nếu các ngân hàng trung ương buộc phải nới lỏng tiền tệ trở lại trong tương lai.

Kết luận

Đợt bán 14,19 tấn của SPDR không phải là tuyên bố chấm dứt vị thế của vàng, mà phản ánh một nhịp điều chỉnh kỹ thuật mạnh trong chu kỳ nhiều biến động—bị thúc đẩy bởi yếu tố năng lượng và sự thay đổi chính sách của Fed.

Theo Bloomberg, SPDR Gold Trust, WGC, Goldman Sachs

Theo cập nhật giá vàng hôm nay, ngày 27/4, thị trường vàng trong nước giữ ổn định giá vàng miếng và giá vàng nhẫn.