Chênh lệch 30 triệu đồng/lượng: Vì sao vàng SJC đắt hơn giá thế giới và hệ lụy cho nhà đầu tư

Thực trạng giá

Tính đến 10 giờ 30 sáng nay 30-3, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) và nhiều doanh nghiệp khác niêm yết vàng miếng SJC ở mức 169,9 triệu đồng/lượng mua vào và 172,9 triệu đồng/lượng bán ra, tăng tới 1,5 triệu đồng so với giá mở cửa. Giá vàng nhẫn trơn 99,99 tại SJC cũng phục hồi lên 169,7 triệu đồng/lượng mua vào và 172,7 triệu đồng/lượng bán ra, cao hơn khoảng 100.000 đồng/lượng so với cuối tuần.

Trên thị trường quốc tế, giá vàng đang giao dịch ở 4.505 USD/ounce. Quy đổi theo tỉ giá niêm yết, giá vàng thế giới tương đương khoảng 143,2 triệu đồng/lượng, thấp hơn giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn xấp xỉ 30 triệu đồng/lượng. Khoảng cách này đã kéo dài trong suốt 1 tháng qua, kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát.

Nguyên nhân chính: cung bị thắt chặt

Chuyên gia vàng Nguyễn Ngọc Trọng cho rằng yếu tố lớn nhất tạo nên mức chênh lệch cao là nguồn cung hạn chế. Đến thời điểm này, Ngân hàng Nhà nước vẫn chưa nhập khẩu vàng hoặc cấp phép cho doanh nghiệp nhập khẩu vàng để sản xuất vàng nhẫn, vàng miếng, do đó nguồn vật liệu cho thị trường trong nước vẫn khan hiếm.

Các doanh nghiệp vàng lớn hiện thiếu nguyên liệu đầu vào để chế tác, kinh doanh. Họ cũng ngại mua vàng "trôi nổi" trên thị trường như các tiệm vàng nhỏ vì lo ngại rủi ro pháp lý và kiểm soát nguồn gốc, khiến nguồn cung của doanh nghiệp lớn càng eo hẹp hơn.

Cách thức tác động lên giá

• Khi đầu vào thiếu, doanh nghiệp buộc phải neo giá bán ở mức cao, tạo ra khoảng cách lớn so với giá thế giới. Theo ông Trọng, chênh lệch khoảng 30 triệu đồng/lượng chủ yếu xuất hiện ở các thương hiệu vàng lớn.
• Ngược lại, các tiệm vàng nhỏ bán vàng nhẫn hoặc vàng nữ trang 99,99% thường có mức chênh lệch thấp hơn vì giá bán bám sát giá nguyên liệu hơn.

Cung - cầu và tâm lý thị trường

Bất chấp giá cao, lượng mua vào của người dân vẫn lớn hơn lượng bán ra. Ở những thời điểm giá vàng giảm, thay vì bán, nhiều người lại tranh thủ mua khi thấy giá thấp hơn, dẫn tới lực bán không đủ mạnh để kéo giá xuống.

Tâm lý kỳ vọng giá vàng tăng trong dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh còn nhiều biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu, tiếp tục duy trì cầu đối với vàng. Đây là một trong những lý do khiến nhu cầu nắm giữ vàng vẫn cao.

Rủi ro cho nhà đầu tư

Chuyên gia kinh tế, TS Lê Bá Chí Nhân cảnh báo việc nắm giữ vàng trong vùng giá có chênh lệch lớn so với thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro:

• Thay đổi chính sách: Nếu cơ quan quản lý quyết định tăng nguồn cung hoặc thay đổi cơ chế, giá vàng trong nước có thể giảm mạnh mà không cần giá thế giới giảm.
• Rủi ro thanh khoản và chênh lệch mua - bán: Khi thị trường biến động mạnh, khoảng cách giá mua - bán có thể nới rộng, khiến nhà đầu tư khó thoát hàng hoặc buộc phải chấp nhận lỗ ngay cả khi giá chưa giảm nhiều.
• Rủi ro liên quan tỉ giá: Nếu USD hạ nhiệt và tỉ giá giảm, giá vàng quy đổi trong nước có thể đi xuống, gây tình trạng "lỗ kép" cho nhà đầu tư do vừa bị ảnh hưởng bởi giá thế giới vừa bởi biến động tỉ giá.

Triển vọng và dự báo

Ông Nguyễn Ngọc Trọng nhận định: khi thị trường vàng trong nước chưa liên thông hoàn toàn với thế giới, diễn biến giá trong nước thường vận động như một thị trường riêng, tức khi giá thế giới giảm mạnh thì giá trong nước cũng giảm nhưng với tốc độ và biên độ thấp hơn.

Mức chênh lệch lớn có thể tiếp tục tồn tại cho đến khi có thêm nguồn cung, chẳng hạn thông qua việc cho phép nhập khẩu vàng. Mặc dù doanh nghiệp mong muốn cơ quan quản lý can thiệp để đưa giá về mức hợp lý hơn, xét trên góc độ vĩ mô, ổn định thị trường vàng hiện chưa phải là ưu tiên hàng đầu, do đó khó để kéo giá nội địa về sát giá thế giới ngay lúc này. Ông Trọng cảnh báo mức chênh lệch kỷ lục hiện đang gây nhiều rủi ro cho người mua vàng trong nước.

Ghi chú thị trường: Giá vàng và bạc hôm nay đi xuống khi vừa mở cửa giao dịch trên thị trường quốc tế, giá dầu thô trên 90 USD/thùng.