Sóng bán tháo vàng: phân tích nguyên nhân, dự báo và cách hành xử khi giá chạm mốc 4.000 USD/ounce

Tổng quan đợt sụt giảm

Từ đỉnh gần 5.600 USD/ounce, tiến trình giảm giá của vàng diễn ra nhanh chóng: kim loại quý đã rơi về quanh mốc 4.000 USD/ounce, tương đương mất gần 30% chỉ trong vòng chưa đầy 6 tháng. Ngày 24/6, giá vàng giao ngay lần đầu tiên kể từ tháng 11/2025 xuyên dưới ngưỡng tâm lý 4.000 USD/ounce và có thời điểm chạm 3.958 USD/ounce. Nếu so với đỉnh 5.598 USD/ounce hồi tháng 1, mức giảm gần như là lịch sử.

Ba nhân tố chính đẩy giá giảm

• Fed chuyển sang quan điểm thắt chặt hơn: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bất ngờ quay sang lập trường “diều hâu”, khiến kỳ vọng cắt giảm lãi suất biến mất và xuất hiện kịch bản tăng lãi suất.
• Diễn biến địa chính trị dịu lại: Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran làm giảm nhu cầu trú ẩn an toàn - một động lực chính giúp vàng lên đỉnh đầu năm.
• Dòng tiền tháo chạy khỏi ETF vàng: Các quỹ ETF liên quan đến vàng ghi nhận dòng rút mạnh; tại Trung Quốc, 7 quỹ ETF vàng lớn đã mất 36,2 tỷ NDT giá trị tài sản trong 3 tháng gần nhất.

Chi tiết về quyết định chính sách và kỳ vọng thị trường

Tại cuộc họp FOMC tháng 6 do Chủ tịch Fed mới Kevin Warsh chủ trì, điểm đồ thị (dot plot) gây bất ngờ khi 9/18 quan chức dự báo ít nhất một lần tăng lãi suất trong năm 2026. Thị trường hiện đặt cược hơn 80% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất vào cuối năm.

Điều chỉnh dự báo từ các định chế tài chính

• Goldman Sachs cắt giảm dự báo cuối năm 2026, từ 5.400 USD xuống còn 4.900 USD/ounce.
• Deutsche Bank hạ mục tiêu quý III xuống 4.300 USD/ounce (giảm hơn 22%) và cảnh báo trong kịch bản Fed tăng lãi suất 3-4 lần, giá vàng có thể rơi về 3.800 USD/ounce.
• UBS hạ xếp hạng vàng xuống mức trung lập, khuyến nghị chờ khi giá về dưới 4.000 USD mới xem xét mua vào.
• Morgan Stanley vẫn duy trì mục tiêu 5.200 USD nhưng thừa nhận rủi ro đã tăng lên.

Những lực hỗ trợ dài hạn vẫn tồn tại

Dù chịu áp lực bán mạnh, vàng vẫn có các trụ đỡ tiềm năng. Khảo sát của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy 45% ngân hàng trung ương có kế hoạch tăng dự trữ vàng trong 12 tháng tới — mức kỷ lục. Hiện tượng này phản ánh xu hướng "phi đô la hóa"; nhà kinh tế Ilian Mihov của INSEAD nhận định các ngân hàng trung ương đang tiếp tục đa dạng hóa khỏi đồng USD để giảm rủi ro tập trung tài sản.

Trung Quốc là ví dụ điển hình: Ngân hàng Trung ương nước này đã mua 23 tấn vàng chỉ trong 3 tháng (3-5/2026), vượt qua 19 tấn của cả 12 tháng trước đó. Làn sóng mua vàng của các ngân hàng trung ương kéo dài 15 năm liên tiếp cho thấy vai trò dự trữ của vàng vẫn rất quan trọng.

Một yếu tố rủi ro khác là quy mô nợ công Mỹ, hơn 40.000 tỷ USD. Bất kỳ cú sốc lớn nào có thể buộc Fed phải nới lỏng tiền tệ, dẫn tới lạm phát tăng và kéo theo áp lực tăng với giá vàng.

Ông Edward Sterck, Giám đốc Nghiên cứu của WGC, lưu ý rằng nhu cầu từ các ngân hàng trung ương tiếp tục là yếu tố hỗ trợ then chốt; ngay cả khi khối lượng mua thấp hơn năm 2022, vài chục tấn mỗi quý vẫn có thể giữ thị trường cân bằng khi nhu cầu đầu tư suy giảm.

Chiến lược và quan điểm của chuyên gia

Thị trường hiện phân hóa mạnh. Nhiều chuyên gia cảnh báo nhà đầu tư tránh bắt đáy vội vàng: rủi ro liên quan tới khả năng Fed tăng lãi suất chưa được phản ánh đầy đủ và các quỹ ETF vẫn ghi nhận rút ròng mạnh. Chuyên gia tại Zhejiang Futures cho rằng xu hướng giảm có thể chưa kết thúc và khuyến nghị chờ các tín hiệu rõ ràng từ dữ liệu lạm phát và việc làm trước khi can thiệp.

Ngược lại, một số ý kiến coi vùng 4.000-4.200 USD/ounce là điểm tích lũy hấp dẫn. Chuyên gia tại Everbright Securities cho rằng các yếu tố tiêu cực (giá dầu, lãi suất) đã phần nào phản ánh vào giá, trong khi những xu hướng dài hạn như "phi đô la hóa" và mua vàng của ngân hàng trung ương vẫn còn nguyên sức mạnh.

Khuyến nghị thực tế cho nhà đầu tư

• Duy trì tỷ trọng vàng ở mức vừa phải, khoảng 5% danh mục đầu tư, tránh dùng đòn bẩy lớn trong giai đoạn biến động cao.
• Nhà đầu tư dài hạn có thể mua dần trong vùng 4.000-4.200 USD/ounce, chia nhỏ khoản đầu tư thay vì đổ toàn bộ vốn vào một thời điểm.

Giá vàng hôm nay giảm nhanh khi vừa mở cửa tuần giao dịch mới, giá bạc cũng rớt tiếp.