Tại sao vốn toàn cầu vẫn rót vào vàng khi giá đã giảm mạnh từ đỉnh?

Giá vàng vừa trải qua giai đoạn tăng nóng, đạt đỉnh lịch sử rồi nhanh chóng điều chỉnh, nhưng dòng vốn toàn cầu vẫn không rút khỏi kim loại quý này. Sự kết hợp giữa nhu cầu dự trữ của các ngân hàng trung ương và hoạt động đầu tư cá nhân đang giữ vai trò then chốt trong bức tranh hiện tại.

Diễn biến giá gần đây và bối cảnh

Tính từ năm 2021, giá vàng đã tăng hơn 170%. Sang năm 2026, thị trường có biên động mạnh: giá từng vọt lên gần 5.400 USD/ounce vào đầu năm, sau đó điều chỉnh và phục hồi trở lại trên mức 5.000 USD/ounce, rồi trong những phiên gần đây dao động quanh vùng 4.700 USD/ounce. Mẫu hình “tăng - giảm - hồi phục” liên tiếp làm cho thị trường trở nên nhạy cảm, khi cả yếu tố đầu cơ ngắn hạn và nhu cầu dài hạn cùng tác động.

Góc nhìn của JPMorgan Chase & Co.

Theo phân tích của JPMorgan Chase & Co., vàng lúc này không chỉ là tài sản "trú ẩn an toàn" theo nghĩa truyền thống mà đã trở thành một thành phần cấu trúc trong chiến lược phân bổ tài sản của nhà đầu tư và ngân hàng trung ương. Động lực chính đẩy giá vàng gồm sự gia tăng bất ổn địa chính trị, nỗi lo lạm phát, sự yếu đi của tiền tệ và rủi ro tài khóa tại nhiều nền kinh tế — khiến vàng được coi là kênh phòng thủ trước các cú sốc hệ thống.

Vai trò ngày càng lớn của ngân hàng trung ương

Một trong những động lực quan trọng hỗ trợ giá vàng trong những năm gần đây là hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương. Các nền kinh tế lớn và mới nổi đều tăng dự trữ vàng nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD. Những nước nắm giữ lượng vàng lớn nhất thế giới như Mỹ, Đức, Italy, Pháp và Nga vẫn giữ vị thế đáng kể, nhưng xu hướng gia tăng mua vào hiện đến nhiều từ thị trường mới nổi.

Các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Ba Lan và Brazil đang đẩy mạnh tích lũy vàng trong cơ cấu dự trữ ngoại hối; trong đó Trung Quốc được đánh giá là một trong những động lực quan trọng nhất của nhu cầu vàng toàn cầu hiện nay.

Theo khảo sát của Hội đồng Vàng thế giới (WGC), khoảng 95% ngân hàng trung ương được hỏi trong năm 2025 dự báo lượng vàng nắm giữ toàn cầu sẽ tiếp tục tăng, và không có tổ chức nào kỳ vọng giảm. Điều này củng cố vai trò của vàng như tài sản dự trữ chiến lược dài hạn thay vì chỉ công cụ phòng thủ ngắn hạn.

Rủi ro và bài học lịch sử

Dù xu hướng tích lũy đang chiếm ưu thế, JPMorgan cảnh báo một rủi ro lịch sử: nếu các ngân hàng trung ương giảm tốc độ mua hoặc chuyển sang bán ròng, thị trường vàng có thể phải chịu áp lực lớn. Kịch bản này từng xảy ra trong giai đoạn 1999-2002, khi một số quốc gia châu Âu như Anh tiến hành bán bớt vàng để đa dạng hóa dự trữ và đã khiến giá vàng giảm đáng kể trong thời gian ngắn.

Dòng tiền ETF và nhà đầu tư cá nhân

Lượng vàng nắm giữ qua các quỹ ETF toàn cầu đạt đỉnh khoảng 111 triệu ounce vào 2020, sau đó giảm dần trước khi phục hồi và đạt khoảng 100 triệu ounce vào đầu 2026. Các quỹ hoán đổi danh mục theo dõi vàng hiện nắm giữ khoảng 100 triệu ounce, tương đương khoảng 8% lượng vàng do ngân hàng trung ương nắm giữ. Mặc dù dòng tiền cá nhân tăng, quy mô này vẫn thấp hơn mức đỉnh 2020 và chưa đủ chi phối xu hướng giá dài hạn, nhưng nhóm nhà đầu tư này có ảnh hưởng lớn tới biến động ngắn hạn do giao dịch theo tâm lý và phản ứng nhanh với tin tức vĩ mô.

Kết luận cho nhà đầu tư

Theo JPMorgan, điểm then chốt của vàng không phải là dự đoán chính xác đỉnh hay đáy ngắn hạn mà là xác định vai trò của nó trong danh mục đầu tư dài hạn. Vàng thường tăng giá trong các giai đoạn thị trường suy giảm và có mối tương quan thấp với cổ phiếu và trái phiếu, giúp giảm biến động tổng thể của danh mục. Do đó, dù có thể xuất hiện những nhịp điều chỉnh mạnh, nhiều phân tích vẫn cho rằng vàng đang nằm trong một chu kỳ tăng mang tính cấu trúc, được hỗ trợ bởi ngân hàng trung ương, rủi ro địa chính trị và áp lực tài chính toàn cầu.

Giá vàng hôm nay ghi nhận vàng miếng SJC tăng 600 nghìn đồng/lượng.