Giá vàng rơi hơn 1.100 USD từ đỉnh kỷ lục: Nhìn lại cú sốc tuần qua và triển vọng sắp tới

Thị trường vàng vừa trải qua một tuần nhiều biến động, với việc giá toàn cầu sụt giảm mạnh trong khi giá trong nước phản ứng có phần trái chiều. Diễn biến này đặt ra câu hỏi về khả năng giá tiếp tục giảm hay sẽ hồi phục trong trung và dài hạn.

Trên sàn giao dịch quốc tế, giá vàng giao ngay tại Mỹ trong phiên 20/3 (kết thúc rạng sáng 21/3 giờ Việt Nam) đã lao dốc 158 USD, tương đương 3,4%, xuống còn 4.492 USD/ounce, qua đó đánh dấu tuần giảm thứ 3 liên tiếp. Trước đó trong một phiên liền kề, giá từng xuyên xuống dưới mốc hỗ trợ 4.550 USD/ounce rồi bật mạnh lên 4.730 USD/ounce, nhưng lực bán về cuối tuần đã đẩy giá lùi trở lại và đóng cửa ở vùng thấp hơn.

So với đỉnh lịch sử 5.600 USD/ounce thiết lập vào ngày 29/1, kim loại quý hiện đã mất hơn 1.100 USD/ounce. Dù vậy, giá vẫn cao hơn đáng kể so với mức 4.332 USD/ounce hồi đầu năm, cho thấy xu hướng tăng dài hạn chưa hoàn toàn bị phá vỡ.

Tại thị trường trong nước, phản ứng không đồng bộ với thế giới. Chiều 20/3, bảng giá trong nước cho thấy vàng SJC đóng cửa ở 173,1 triệu đồng/lượng (mua vào) và 176,1 triệu đồng/lượng (bán ra), tăng so với mức dưới 172 triệu đồng/lượng (mua) và 175 triệu đồng/lượng (bán) vào buổi sáng cùng ngày. Giá vàng nhẫn của nhiều thương hiệu cũng neo ở mức 176,1 triệu đồng/lượng (bán ra) khi đóng cửa 20/3.

Sang sáng 21/3, niêm yết vàng miếng SJC hạ về 168-171 triệu đồng/lượng (mua - bán), giảm 5,1 triệu đồng/lượng ở cả chiều mua vào và bán ra so với mức chốt phiên trước đó. Giá vàng nhẫn tại Doji cũng giao dịch ở 168-171 triệu đồng/lượng (mua - bán), giảm 5,1 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều so với chốt phiên trước.

Dù đã giảm, mức niêm yết trong nước vẫn ở mức cao so với diễn biến giá thế giới, khiến chênh lệch lên tới gần 30 triệu đồng/lượng.

Nguyên nhân chính đẩy vàng thế giới giảm sâu là sự mạnh lên của đồng USD, phản ánh lập trường thắt chặt tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Trong cuộc họp gần nhất, Fed giữ nguyên lãi suất và phát đi tín hiệu chưa sẵn sàng nới lỏng chính sách, trong bối cảnh áp lực lạm phát có dấu hiệu quay trở lại khi chỉ số giá sản xuất (PPI) tăng mạnh. Đồng USD mạnh làm giảm sức hấp dẫn của vàng - tài sản không sinh lãi - và gia tăng áp lực bán tháo khi các kênh tài chính khác biến động.

Cộng thêm, sự lao dốc của chứng khoán Mỹ buộc nhiều nhà đầu tư phải bán tài sản, trong đó có vàng, để bổ sung thanh khoản, làm trầm trọng thêm nhịp giảm giá của kim loại quý.

Một nghịch lý đáng chú ý là vàng bị bán mạnh ngay trong bối cảnh địa chính trị leo thang. Núi nợ công khổng lồ của Mỹ, hiện đã vượt 38.000 tỷ USD, cùng chi phí trả lãi nợ đã vượt cả ngân sách quốc phòng, tạo ra một lớp rủi ro nền tảng cho hệ thống tài chính. Đồng thời, căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu, đặc biệt tại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu.

Diễn biến dầu thô phản ánh rủi ro này: chốt phiên 20/3, giá dầu WTI tăng gần 2,3% lên 98,32 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng gần 3,3% lên 112,2 USD/thùng. Các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng và nguy cơ gián đoạn vận tải tại Hormuz đang đẩy chi phí vận chuyển toàn cầu tăng, gây áp lực lạm phát rộng hơn.

Thông thường, lạm phát cao sẽ hỗ trợ giá vàng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, mức lãi suất cao lại chi phối mạnh hơn, khi nhiều ngân hàng trung ương duy trì chính sách thắt chặt và sẵn sàng tăng lãi suất nếu lạm phát do năng lượng tiếp tục leo thang. Kết quả là vàng phải chịu sức ép kép: cạnh tranh với đồng USD mạnh và chịu tác động của mức lãi suất thực cao.

Vị thế của đồng USD là thách thức lớn cho Mỹ. Năm 2025 đã ghi nhận dấu hiệu suy yếu của USD trong bối cảnh xu hướng phi đô la hóa gia tăng; nhiều quốc gia, đặc biệt là các thành viên BRICS, đẩy mạnh giao dịch bằng đồng nội tệ hoặc Nhân dân tệ và tăng tích trữ vàng. Xung đột ở Trung Đông có thể tác động hai chiều tới USD: củng cố hệ thống petrodollar nếu dòng dầu ổn định dưới sự hiện diện của Mỹ, nhưng cũng có thể làm suy giảm niềm tin nếu an ninh tuyến vận tải bị đe dọa.

Trên ngắn hạn, vàng đang chịu sức ép bán khi nhà đầu tư cần thanh khoản để đối phó biến động trên các thị trường khác; một số tổ chức dự báo giá vàng có thể tiếp tục rơi về vùng 4.200 USD/ounce. Ngược lại, về trung và dài hạn, nhiều yếu tố cơ bản như lạm phát toàn cầu, mức nợ công cao và rủi ro tiềm ẩn đối với đồng USD được xem là nền tảng hỗ trợ, với một số tổ chức dự báo vàng có thể tiến tới mốc 6.000 USD/ounce trong năm 2026.

Tóm lại, đợt giảm sâu vừa qua phần lớn phản ánh áp lực thanh khoản và chính sách tiền tệ thắt chặt hơn là sự suy giảm vai trò trú ẩn của vàng. Khi các áp lực này dịu lại trong khi rủi ro cấu trúc toàn cầu vẫn hiện hữu, vàng nhiều khả năng sẽ tìm lại đà tăng trong trung và dài hạn.

Ghi chú: giá vàng thế giới mất hàng trăm USD đã kéo giá vàng trong nước giảm sâu ngay từ khi mở cửa phiên giao dịch ngày 19/3.