Nhập khẩu vàng 163 tấn: Vì sao gần 100 tấn không đi vào kênh bán buôn truyền thống?

Tháng 5/2026 ghi nhận một bước nhảy lớn trong dòng vàng vào Trung Quốc: khoảng 163 tấn được nhập khẩu, mức cao nhất kể từ tháng 3/2024, theo dữ liệu hải quan mà Bloomberg dẫn lại. Tuy vậy, phần lớn khối lượng này không xuất hiện trên kênh bán buôn truyền thống như người ta mong đợi.

Số liệu chính và mâu thuẫn rõ ràng

Lũy kế 5 tháng đầu năm, Trung Quốc đã nhập khoảng 692 tấn vàng, tăng 76% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, báo cáo của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy lượng vàng rút khỏi Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải (SGE) trong tháng 5 chỉ đạt 64 tấn — giảm 38% so với tháng trước và 36% so với cùng kỳ năm ngoái, mức thấp nhất cho tháng 5 kể từ năm 2010.

Cùng lúc, các quỹ ETF vàng tại Trung Quốc chứng kiến dòng tiền đảo chiều, với mức rút ròng 1,2 tỷ USD trong tháng 5, chấm dứt chuỗi 8 tháng liên tiếp nhận vốn.

PBOC và câu hỏi về người mua cuối

Nhiều quan sát viên nhanh chóng đặt giả thuyết rằng Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) đứng sau lượng vàng khổng lồ này. Tuy nhiên dữ liệu chính thức chỉ cho thấy PBOC mua 10 tấn trong tháng 5, một con số khiêm tốn so với tổng lượng nhập khẩu. Do đó, bức tranh thực tế được cho là phức tạp hơn và không thể quy hết cho hoạt động mua của nhà nước.

Ba kênh "hấp thụ" lượng vàng vượt trội

Theo phân tích từ Investing.com và WGC, khoảng 100 tấn chênh lệch giữa lượng vàng nhập khẩu và số vàng rút khỏi SGE không biến mất mà được luân chuyển theo những con đường khác:

• Ngân hàng thương mại: Các nhà băng âm thầm tích trữ vàng trong hệ thống, vừa để đáp ứng nhu cầu sau này, vừa sử dụng làm tài sản thế chấp cho các giao dịch và khoản vay.
• Sản phẩm tích lũy cho nhà đầu tư cá nhân: Thay vì mua miếng cất két, nhiều người dân tham gia các chương trình góp vàng qua ứng dụng ngân hàng. Vàng do ngân hàng giữ hộ như vậy không hiện diện ở SGE, theo nhận định của ông Tống Giang Trấn, nhà nghiên cứu tại Học viện Thị trường Vàng Quảng Châu.
• Dự trữ chiến lược: Một phần lượng vàng nhập khẩu được các ngân hàng và doanh nghiệp lưu kho để đối phó với khả năng thay đổi trong cơ chế quản lý, không chỉ đơn thuần chờ giá tăng.

Tác động của thay đổi chính sách và hành động trước thời hạn

Investing.com chỉ ra rằng quyết định áp dụng cơ chế cấp phép nhập khẩu mới từ đầu tháng 6 đã thúc đẩy làn sóng nhập khẩu trước thời hạn. Các nhà nhập khẩu — đặc biệt là ngân hàng — đã đẩy nhanh nhập khẩu để tận dụng hạn ngạch cũ trước khi quy định mới có hiệu lực.

Trong bối cảnh này, Trung Quốc tiếp tục tăng dự trữ vàng — tháng tăng thứ 19 liên tiếp — cho thấy động thái tích trữ không chỉ là phòng thủ ngắn hạn mà còn mang tính chiến lược lâu dài, hướng tới xây dựng năng lực tài chính khu vực.

Hệ thống thanh toán vàng khu vực và hậu quả chiến lược

Sự thay đổi trong cách hấp thụ vàng phản ánh tham vọng lớn hơn: tạo ra hệ thống giao dịch vàng ít lệ thuộc vào cơ sở hạ tầng phương Tây. Investing.com nêu bật vai trò đang nổi lên của Hồng Kông và Singapore — không còn chỉ là điểm trung chuyển mà đang phát triển hệ thống thanh toán, lưu ký và bù trừ để trở thành các trung tâm vàng thực thụ.

Đáng chú ý, Hồng Kông dự kiến vận hành hệ thống thanh toán bù trừ vàng tập trung mới vào tháng 7, được xem là một “bản sao có kiểm soát” của hệ thống London (LBMA) nhưng nằm trong hệ sinh thái của đồng Nhân dân tệ.

Kết luận

Nghịch lý giữa mức nhập khẩu kỷ lục và nhu cầu bán lẻ suy giảm không nhất thiết là dấu hiệu tiêu cực. Thay vào đó, nó phản ánh một chiến lược rộng hơn: vàng đang dần trở thành tài sản chiến lược trong cuộc cạnh tranh tiền tệ và xây dựng hạ tầng tài chính khu vực, với những dòng chảy ngầm có thể định hình tương lai thị trường hơn là những dao động theo nhịp USD và lãi suất toàn cầu.

Theo Bloomberg, Investing.com

Giá bạc hôm nay ngày 4/7, bạc Phú Quý, Doji, Ancarat, Sacombank-SBJ đi ngang, ổn định ở vùng 64 - 65 triệu đồng/kg.