Quản lý vàng trang sức chuyển hướng: nhiều điều kiện bị bãi bỏ, doanh nghiệp không cần 'giấy phép con' từ 1/7

Tổng quan

Ngân hàng Nhà nước đang xin ý kiến về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Theo dự thảo này, các quy định với vàng trang sức, mỹ nghệ được đề xuất thay đổi căn bản, trong khi quy định quản lý vàng miếng vẫn được duy trì chặt chẽ.

Điểm thay đổi quan trọng

Theo dự thảo, hoạt động sản xuất, gia công, kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ chính thức không còn là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Điều này có nghĩa kể từ 1/7, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân trong lĩnh vực vàng trang sức sẽ không phải xin các "giấy phép con" do Ngân hàng Nhà nước cấp như trước đây.

Thay đổi về cơ chế quản lý

Thay vì áp dụng cơ chế cấp phép, dự thảo yêu cầu các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất và kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật liên quan đến:

• chất lượng sản phẩm hàng hóa,
• tiêu chuẩn đo lường,
• nhãn hàng hóa,
• niêm yết giá,
• hóa đơn chứng từ,
• nghĩa vụ thuế,
• phòng cháy chữa cháy,
• bảo vệ môi trường,
• bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng,
• phòng chống rửa tiền,
• và các quy định pháp luật liên quan khác.

Bãi bỏ quy định, thu hẹp phạm vi thanh tra

Để phù hợp với chủ trương nới lỏng trên, Ngân hàng Nhà nước đề xuất bãi bỏ nhiều quy định hiện hành về điều kiện sản xuất, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ và trách nhiệm của doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Đồng thời, hoạt động sản xuất và kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ sẽ không còn nằm trong phạm vi thanh tra, kiểm tra chuyên ngành của Ngân hàng Nhà nước.

Ngân hàng Nhà nước sẽ tập trung thanh tra, kiểm tra đối với các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước về vàng, gồm:

• sản xuất vàng miếng,
• kinh doanh mua bán vàng miếng,
• xuất nhập khẩu vàng miếng và vàng nguyên liệu,
• và việc chấp hành các quy định về cấp phép, hạn mức, báo cáo và sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu.

Quy định về nhập khẩu vàng nguyên liệu phục vụ chế tác xuất khẩu

Dự thảo nêu cơ chế cụ thể cho việc nhập khẩu vàng nguyên liệu dùng để gia công sản phẩm xuất khẩu. Cụ thể:

• Doanh nghiệp đã đăng ký hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ và có hợp đồng gia công với đối tác nước ngoài có thể được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp giấy phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm.
• Lượng vàng nguyên liệu nhập khẩu phải phù hợp với hợp đồng gia công và chỉ được sử dụng cho mục đích thực hiện hợp đồng đã đăng ký.
• Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu hằng năm căn cứ vào năng lực sản xuất và kết quả thực hiện hợp đồng gia công hoặc xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ.
• Vàng nguyên liệu nhập khẩu chỉ được dùng để sản xuất hàng xuất khẩu, không được bán hoặc chuyển giao trên thị trường trong nước nếu chưa có chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước.

Giấy chứng nhận cũ và hiệu lực

Dự thảo cũng quy định rằng các giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ do Ngân hàng Nhà nước cấp trước đây sẽ không còn là điều kiện bắt buộc để tổ chức, cá nhân tiếp tục hoạt động kể từ khi nghị định mới có hiệu lực.

Quản lý vàng miếng vẫn chặt chẽ

Mặc dù có sự nới lỏng lớn đối với vàng trang sức, mỹ nghệ, dự thảo giữ nguyên quan điểm quản lý nghiêm ngặt đối với vàng miếng. Cụ thể, hoạt động sản xuất vàng miếng và kinh doanh mua bán vàng miếng tiếp tục là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, chỉ được thực hiện khi có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp.

Thanh toán, công nghệ thông tin và báo cáo

Dự thảo bổ sung quy định về phương thức thanh toán: các giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày của một khách hàng phải thực hiện bằng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật. Đối với giao dịch vàng miếng, việc sử dụng thẻ tín dụng hoặc các hình thức thanh toán có nguồn tiền từ hoạt động cấp tín dụng phải tuân thủ các quy định về cấp tín dụng hiện hành.

Bên cạnh đó, dự thảo yêu cầu doanh nghiệp và ngân hàng được phép xuất nhập khẩu vàng phải xây dựng hệ thống công nghệ thông tin để quản lý, lưu trữ đầy đủ dữ liệu về nhập khẩu, xuất khẩu, mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu. Các đơn vị phải kết nối, cung cấp dữ liệu cho Ngân hàng Nhà nước theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Tình hình thị trường vàng - bạc

Theo diễn biến thị trường, mỗi ounce vàng đã tăng tới gần 200 USD/ounce chỉ trong một ngày, kéo giá vàng thế giới xấp xỉ 4.600 USD. Giá bạc cũng lên tiếp.

Ngân hàng Nhà nước hiện đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo này trước khi hoàn thiện và ban hành.