Những thay đổi trọng yếu trong dự thảo quản lý vàng: trang sức không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Ngân hàng Nhà nước mời góp ý dự thảo sửa Nghị định 24

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Thời hạn lấy ý kiến ghi trong dự thảo là đến hết ngày 3/6/2026.

Mục tiêu điều chỉnh

Dự thảo nhấn mạnh việc điều chỉnh nhằm phát triển thị trường vàng một cách ổn định và bền vững, bằng cách cụ thể hóa phạm vi quản lý và yêu cầu đối với từng nhóm hoạt động liên quan đến vàng.

Những thay đổi chính theo dự thảo

• Phân loại hoạt động: Hoạt động sản xuất, gia công, kinh doanh mua, bán vàng miếng vẫn được coi là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và phải có giấy phép do NHNN cấp. Hoạt động mua, bán vàng nguyên liệu của doanh nghiệp và ngân hàng thương mại phục vụ sản xuất vàng miếng được thực hiện theo các quy định của nghị định.
• Bãi bỏ điều kiện với vàng trang sức: Hoạt động sản xuất, gia công, kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ không còn thuộc nhóm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, tổ chức, cá nhân thực hiện các hoạt động này vẫn phải tuân thủ các quy định về chất lượng sản phẩm, nhãn hàng hóa, niêm yết giá, hóa đơn, chứng từ, thuế và các quy định pháp luật liên quan khác.
• Quy định thanh toán: Việc mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên đối với một khách hàng phải được thanh toán bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.

Quy định về nhập khẩu vàng nguyên liệu (sửa đổi Điều 14)

Dự thảo bổ sung nhiều điểm liên quan đến việc tạm nhập, nhập khẩu và sử dụng vàng nguyên liệu để gia công, xuất khẩu sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ:

• Doanh nghiệp có đăng ký kinh doanh sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ và có hợp đồng gia công với nước ngoài có thể được NHNN xem xét cấp giấy phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm, khi nhu cầu tạm nhập phù hợp với hợp đồng gia công. Lượng vàng nhập khẩu này chỉ được sử dụng để thực hiện hợp đồng gia công và tái xuất sản phẩm theo quy định.
• Hằng năm, NHNN xem xét cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài căn cứ vào năng lực sản xuất, tình hình thực hiện hợp đồng gia công hoặc hợp đồng xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ và báo cáo tình hình xuất khẩu sản phẩm năm trước (nếu có); đồng thời nhu cầu nhập khẩu phải phù hợp với hợp đồng gia công hoặc hợp đồng xuất khẩu.
• Vàng nguyên liệu nhập khẩu chỉ được sử dụng để sản xuất, gia công sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ xuất khẩu theo hợp đồng làm căn cứ cấp phép; không được bán, chuyển giao hay sử dụng vào mục đích khác, trừ trường hợp được NHNN chấp thuận.

Hàng hóa được xuất, nhập khẩu theo chứng nhận đăng ký và pháp luật chuyên ngành

Việc xuất khẩu, nhập khẩu một số chủng loại vàng thực hiện theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, pháp luật về hải quan và quy định chuyên ngành, gồm:

• Vàng nguyên liệu dưới dạng bột, dung dịch, vẩy hàn, muối vàng, dây, ống và các loại vàng trang sức dưới dạng bán thành phẩm.
• Vàng sử dụng làm nguyên liệu để sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị điện tử, thiết bị y tế, dụng cụ y tế.

Yêu cầu hệ thống thông tin và kết nối dữ liệu

Doanh nghiệp ngành vàng được yêu cầu xây dựng hệ thống thông tin để xử lý và lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu về:

• xuất khẩu, nhập khẩu, mua, bán, sử dụng, tồn kho vàng nguyên liệu nhập khẩu;
• dữ liệu giao dịch mua, bán vàng nguyên liệu;
• và thực hiện kết nối, cung cấp thông tin cho NHNN theo quy định.

Kiểm tra, thanh tra và quản lý nhà nước (sửa đổi Điều 16, khoản 5)

Dự thảo nêu rõ NHNN thực hiện thanh tra, kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước đối với các hoạt động liên quan đến vàng, bao gồm sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng và vàng nguyên liệu; việc chấp hành quy định về cấp phép, hạn mức, báo cáo cũng như mua, bán, sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu và các hoạt động kinh doanh vàng khác.

Chế độ báo cáo bắt buộc

Theo dự thảo, các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại tham gia hoạt động kinh doanh vàng phải thực hiện báo cáo các nội dung sau:

• sản xuất, mua, bán vàng miếng;
• xuất khẩu, nhập khẩu vàng;
• mua, bán, sử dụng, tồn kho vàng nguyên liệu nhập khẩu;
• thực hiện hợp đồng gia công, hợp đồng xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ đối với trường hợp được cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu;
• tình hình bán vàng nguyên liệu nhập khẩu.

Sau một tuần biến động mạnh do hàng loạt thông tin địa chính trị và kinh tế, giá vàng quốc tế bất ngờ phục hồi, lấy lại gần như toàn bộ mức giảm trước đó.