Thị trường vàng Trung Quốc phân ly: nhà đầu tư tháo chạy, PBOC và ngân hàng lớn âm thầm tích trữ

Ghi nhận giá cuối tuần 5/7/2026: vàng miếng SJC đóng cửa ở mức 151,4 triệu đồng/lượng, sau khi báo cáo việc làm tại Mỹ cho thấy con số yếu hơn dự báo.

Giá trang sức lao dốc, nhà đầu tư cá nhân chịu lỗ

Chỉ vài tháng trước, vàng trang sức từng là mặt hàng được săn lùng tại Trung Quốc; giờ đây nó trở thành gánh nặng đối với nhiều người mua vào thời điểm giá cao. Giá của các thương hiệu lớn như Chow Tai Fook và Chow Sang Sang đã giảm hơn 500 NDT/gram so với đỉnh đầu năm, rơi từ trên 1.700 NDT/gram xuống còn khoảng 1.200 NDT/gram — tương đương mức giảm gần 30%. Nhiều nhà đầu tư đã xếp hàng mua hồi tháng 1 giờ phải đối mặt với khoản lỗ ngày càng lớn.

Hai thế giới vàng hoàn toàn khác nhau

Trong chương trình "Bình luận Kinh tế Tài chính" của đài CCTV phát ngày 30/6, chuyên gia chỉ ra rằng thị trường vàng Trung Quốc hiện như bị chia làm hai: một bên là dòng tiền đầu cơ ngắn hạn, đánh giá theo từng động thái của Fed — khi Chủ tịch Fed Kevin Warsh thể hiện góc nhìn "diều hâu" họ lập tức bán tháo, coi vàng là tài sản không sinh lời trong bối cảnh lãi suất tăng; bên kia là các ngân hàng trung ương và tổ chức lớn, dẫn đầu bởi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC), bỏ qua biến động 20-30% trong ngắn hạn để mua vàng theo logic dài hạn: phi đô la hóa, phòng rủi ro địa chính trị và giảm phụ thuộc vào đồng USD.

Ngân hàng thương mại siết chặt, hạn chế đòn bẩy

Trong lúc đám đông hoảng loạn, các ngân hàng thương mại lớn nhất Trung Quốc lại lựa chọn siết quản lý rủi ro. Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC) — ngân hàng lớn nhất thế giới với tổng tài sản vượt mốc 55.770 tỷ NDT (khoảng 7.300 tỷ USD) tính đến cuối quý I/2026 — thông báo từ ngày 24/7 sẽ ngừng hoàn toàn dịch vụ giao dịch vàng liên kết với Sàn giao dịch vàng Thượng Hải (SGE) dành cho nhà đầu tư cá nhân. Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (CCB) đưa ra thông báo tương tự, trong khi các nhà băng khác như Ping An Bank nâng tỷ lệ ký quỹ, thu hẹp hạn mức giao dịch ký quỹ để giảm sức hấp dẫn của hoạt động đầu cơ.

Theo chuyên gia, động thái này không chỉ phản ứng tức thời với biến động giá mà nhằm bảo vệ nhà đầu tư cá nhân, nhất là những người sử dụng đòn bẩy dễ bị "cháy tài khoản" khi thị trường đảo chiều. Đây là phần trong chiến lược siết chặt quản lý rủi ro mà Bắc Kinh đẩy mạnh từ sau vụ bê bối "Crude Oil Treasure" năm 2020, khi hàng chục nghìn nhà đầu tư cá nhân chịu thiệt hại và nợ ngân hàng hàng tỷ Nhân dân tệ.

PBOC vẫn tiếp tục gom, không mua theo cảm tính

Bất chấp biến động, PBOC duy trì mua ròng vàng trong tháng thứ 19 liên tiếp. Ngân hàng trung ương Trung Quốc còn tận dụng đợt giảm giá trong tháng 4 để tăng tốc tích lũy, với lượng mua ròng đạt 8,1 tấn — mức cao nhất kể từ tháng 12/2024. Hành vi của PBOC cho thấy họ mua khi giá giảm và hạn chế mua khi giá tăng, khác biệt rõ với nhà đầu tư nhỏ lẻ thường "FOMO" mua đuổi đỉnh; PBOC coi vàng là tài sản dự trữ chiến lược để ứng phó bất định toàn cầu.

Quan điểm chuyên gia về triển vọng dài hạn

Các chuyên gia Trung Quốc nhận định đây chỉ là một đợt điều chỉnh sâu trong khuôn khổ "siêu chu kỳ tăng giá" của vàng. Họ nêu ra ba điều kiện cần cùng xảy ra để siêu chu kỳ này chấm dứt: Fed duy trì lãi suất cao trong nhiều năm, Mỹ giải quyết được thâm hụt ngân sách và trật tự địa chính trị toàn cầu quay lại thời kỳ đồng USD thống trị không đối thủ. Trong bối cảnh hiện tại, những yếu tố đó được cho là khó khả thi.

Ẩn đằng sau biến động giá là một thay đổi sâu rộng về logic định giá vàng: thị trường không còn bị chi phối một chiều bởi chính sách của Fed. Thay vào đó, hai chiến lược đối nghịch cùng tồn tại — đầu cơ theo biến động lãi suất và tích lũy theo tái cấu trúc địa chính trị — dự báo một cuộc cạnh tranh dai dẳng giữa các lớp nhà đầu tư.

Theo CCTV, Sina