Hòa bình kích hoạt đà tăng: nghịch lý mới của giá vàng năm 2026

Thay vì phản ứng như lịch sử đã chỉ ra, thị trường vàng năm 2026 đang xuất hiện một nghịch lý: thông tin chiến sự leo thang đôi khi khiến giá giảm, trong khi các tín hiệu hòa bình lại kích hoạt đợt tăng mạnh của kim loại quý.

Chu kỳ truyền thống và bước ngoặt gần đây

Trong nhiều thập kỷ, vàng được coi là nơi trú ẩn an toàn khi thế giới bất ổn: từ chiến tranh vùng Vịnh năm 1990, khủng hoảng tài chính 2008, xung đột Nga - Ukraine năm 2022 đến những ngày đầu của cuộc xung đột Mỹ - Iran vào cuối tháng 2/2026, vàng thường tăng khi rủi ro địa chính trị gia tăng. Tuy nhiên, những tuần gần đây tình hình khác hẳn.

Theo nền tảng thông tin tài chính Investing.com, trong suốt tháng 5/2026 thị trường vàng liên tục ghi nhận xu hướng ngược đời: tin đồn chiến sự leo thang khiến giá vàng sụt, còn các thông tin về khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình lại kéo vàng tăng.

Sự kiện và con số cụ thể

• Ngày 18/3, khi lan truyền tin về các cuộc không kích của Israel nhằm mỏ khí Nam Pars của Iran, vàng lao dốc hơn 3%.
• Trái lại, ngày 31/3, khi Tổng thống Trump tuyên bố sẵn sàng chấm dứt chiến tranh mà không cần eo biển Hormuz được mở lại, giá vàng tăng 3,7% chỉ trong một phiên.

Diễn biến trên tiếp tục thể hiện vào sáng 15/6 khi giá vàng bật mạnh lên 4.300 USD/ounce trong khi giá dầu thô giảm hơn 4%.

Cơ chế vận hành: dầu, lạm phát và kỳ vọng lãi suất

Động lực đảo chiều bắt nguồn phần lớn từ thị trường dầu mỏ. Khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng lên cuối tháng 2/2026, eo biển Hormuz — tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu — gần như bị phong tỏa. Giá dầu Brent lập tức nhảy từ mức 67 USD/thùng trước chiến tranh lên vùng trên 90 USD và duy trì ở đó suốt 9 tuần liên tiếp, khiến lạm phát toàn cầu gia tăng.

Khi triển vọng hòa bình xuất hiện và khả năng mở lại eo biển Hormuz được kỳ vọng, giá dầu giảm mạnh, làm dịu áp lực lạm phát. Lạm phát giảm mở ra không gian để Cục Dự trữ Liên bang (Fed) chuyển hướng sang cắt giảm lãi suất sớm hơn dự kiến. Khi kỳ vọng về lãi suất và lợi suất thực giảm, vàng trở nên hấp dẫn hơn so với trái phiếu và một số kênh đầu tư sinh lời khác — đây là cơ chế chính khiến hòa bình có thể đẩy giá vàng lên.

Phân tích chuyên gia và cảnh báo rủi ro

Các chuyên gia tại sàn giao dịch tiền mã hóa MEXC cho rằng hiện tượng này cho thấy vai trò mới của vàng trong bối cảnh tài chính hiện đại, khi kim loại quý có thể hưởng lợi cả trong bối cảnh tin xấu lẫn tin tốt.

Tuy nhiên, không phải mọi ý kiến đều lạc quan. Tập đoàn Citigroup của Mỹ vừa điều chỉnh dự báo giá vàng 3 tháng, cắt từ 4.300 USD xuống 4.000 USD/ounce, và cảnh báo tác động của hòa bình có thể chỉ mang tính ngắn hạn. Citigroup ước tính để duy trì mức giá vàng hiện tại, thị trường cần khoảng 900 tỷ USD nhu cầu vàng vật chất mỗi năm — trong khi giai đoạn 2010-2024 mức bình thường chỉ dao động 250-400 tỷ USD/năm. Nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa trong suốt mùa hè, nhu cầu có thể giảm xuống còn 700-750 tỷ USD/năm và theo đó vàng có thể quay về mức 3.500 USD/ounce.

Cùng lúc, lạm phát vẫn là yếu tố không chắc chắn. CPI tháng 5/2026 của Mỹ tăng 4,2% so với cùng kỳ, lần đầu vượt ngưỡng 4% kể từ tháng 5/2023. Bộ phận TD Securities thuộc TD Bank Group, đơn vị đã dự báo chính xác mức này, cảnh báo rằng lạm phát lõi khó hạ đáng kể trong nửa cuối năm 2026 do giá năng lượng cao và hiệu ứng truyền giá còn tiếp diễn.

Kết luận tạm thời và giá giao dịch

Dù thỏa thuận hòa bình có đạt được hay không, thị trường vàng đang phải đối mặt với hai thách thức đồng thời: áp lực điều chỉnh ngắn hạn từ phố Wall và bối cảnh lạm phát chưa hạ nhiệt như kỳ vọng. Điều này tạo bài toán phức tạp cho nhà đầu tư trong ngắn và trung hạn.

Sáng 16/6, Kitco niêm yết giá vàng thế giới ở mức 4.311 USD/ounce, tăng 20 USD/ounce so với đầu giờ sáng hôm trước.