Từ cú sụt 1.500 USD/oz đến mức tăng 13 triệu: Diễn biến vàng và dự báo mới của các ngân hàng

Thị trường vàng toàn cầu trải qua một tuần đầy biến động: sau đợt giảm sâu chỉ trong thời gian ngắn, kim loại quý này bất ngờ đảo chiều tăng, kéo theo giá vàng trong nước bật lên mạnh.

Diễn biến đáng chú ý bắt đầu từ mức đỉnh khoảng 5.600 USD/ounce ghi nhận vào ngày 29/1, rồi đến ngày 23/3 giá đã lao dốc xuống chỉ còn khoảng 4.130 USD/ounce — tương đương mức “bốc hơi” gần 1.500 USD/ounce. Trong các phiên cuối tuần trước và đầu tuần mới (ngày 23/3), thị trường chứng kiến những cú “rơi tự do” lên tới 200-300 USD/ounce chỉ trong thời gian ngắn.

Tại Việt Nam, giá vàng miếng SJC phản ứng tương ứng: từ mức đỉnh khoảng hơn 190 triệu đồng/lượng, giá giảm về 162 triệu đồng/lượng vào chiều 23/3. Dù vậy, khi quy đổi theo tỷ giá ngân hàng, giá vàng trong nước vẫn cao hơn giá thế giới khoảng 30 triệu đồng/lượng, cho thấy chênh lệch đáng kể giữa hai thị trường.

Nguyên nhân dẫn tới đợt bán tháo ban đầu được liên kết chặt chẽ với căng thẳng ở Trung Đông. Theo bản tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở cửa eo biển Hormuz, với cảnh báo có thể phá hủy các cơ sở hạ tầng quan trọng, bao gồm cả các nhà máy điện. Iran đáp trả bằng tuyên bố có thể trả đũa bằng cách tấn công các nhà máy lọc nước biển tại khu vực.

Sự leo thang này làm tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng, đẩy giá dầu lên cao, từ đó gây áp lực lạm phát. Trong bối cảnh lạm phát có chiều hướng tăng, các ngân hàng trung ương lớn như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể buộc phải duy trì hoặc siết chặt chính sách tiền tệ lâu hơn dự kiến. Lãi suất cao hơn thường làm đồng USD mạnh lên và tăng sức hấp dẫn của các tài sản sinh lời như trái phiếu, những yếu tố đều gây áp lực giảm giá lên vàng.

Bên cạnh đó, trong giai đoạn thị trường hỗn loạn, nhiều nhà đầu tư đã phải tái cơ cấu danh mục, giảm đòn bẩy và tăng thanh khoản, dẫn đến việc bán tháo cả những tài sản trước đó được coi là an toàn, trong đó có vàng.

Tuy nhiên, đà giảm không kéo dài. Đến 9h ngày 25/3, giá vàng giao ngay tại thị trường châu Á đã tăng lên gần 4.600 USD/ounce, tương đương mức tăng 125 USD/ounce (khoảng 2,8%) so với phiên trước đó. Trên thị trường trong nước, vàng SJC được ghi nhận tăng thêm khoảng 5 triệu đồng lên 175 triệu đồng/lượng (giá bán). Tính từ cú lao dốc chiều 23/3, vàng SJC đã phục hồi tới 13 triệu đồng/lượng.

Sự hồi phục được hỗ trợ bởi thông tin Tổng thống Trump quyết định hoãn kế hoạch tấn công các cơ sở điện của Iran và rạng sáng 25/3 (giờ Việt Nam) cho biết Washington và Tehran đang “đàm phán ngay bây giờ”. Tín hiệu giảm nhiệt căng thẳng địa chính trị làm dịu bớt nỗi lo về một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và cải thiện tâm lý thị trường.

Dự báo từ các tổ chức tài chính

Mặc dù có biến động ngắn hạn mạnh, nhiều ngân hàng lớn vẫn giữ quan điểm tích cực về triển vọng dài hạn của vàng. Ngân hàng Montreal (BMO) là một ví dụ điển hình khi đánh giá đợt tăng giá vừa qua chỉ tạm thời bị ngắt quãng do biến động liên quan tới Iran, và các yếu tố nền tảng hỗ trợ vàng vẫn còn mạnh.

• BMO nâng dự báo giá vàng trung bình lên khoảng 4.800 USD/ounce trong quý III, tăng 7% so với dự báo trước đó.
• Sang quý IV, BMO dự báo mức trung bình là 4.900 USD/ounce, tăng 9%.
• Tính chung cả năm, giá vàng trung bình được BMO dự báo ở mức khoảng 4.846 USD/ounce, so với ước tính trước đó là 4.550 USD/ounce.
• Nhìn xa hơn, BMO kỳ vọng đến năm 2027, giá vàng có thể duy trì ổn định trên 5.000 USD/ounce và đạt mức trung bình khoảng 5.125 USD/ounce mỗi năm.

Không chỉ BMO, nhiều tổ chức tài chính khác cũng giữ quan điểm tích cực, thậm chí một số duy trì dự báo vàng đạt 6.000 USD/ounce trong năm 2026. Những lý do được nêu gồm xu hướng đa dạng hóa dự trữ của các ngân hàng trung ương, giảm phụ thuộc vào đồng USD và gia tăng tích trữ vàng, cùng với vai trò của vàng như công cụ phòng ngừa rủi ro chống lại lạm phát và bất ổn chính trị.

Tuy vậy, các chuyên gia cũng nhấn mạnh yếu tố tâm lý nhà đầu tư cá nhân có thể khiến giá biến động mạnh trong ngắn hạn. Theo BMO, dòng vốn từ các nhà đầu tư cá nhân chiếm tới 60% dòng tiền vào các quỹ ETF vàng, nên những biến động về tâm lý và xu hướng đầu cơ sẽ ảnh hưởng lớn đến diễn biến giá.

Jim Wyckoff, nhà phân tích cấp cao tại sàn giao dịch Kitco, vừa đưa ra đánh giá về xu hướng vàng, bạc ngắn hạn, qua đó chỉ ra rằng, phe bán dường như...