Vàng giảm sốc sau phát biểu của Kevin Warsh: kịch bản tiếp theo cho thị trường là gì?

Giá vàng thế giới bất ngờ sụt mạnh gần 150 USD (-3,2%) vào rạng sáng 29/8, sau khi phát biểu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh thay đổi nhanh chóng tâm lý thị trường.

Diễn biến giá và tác động tức thời

Kết phiên cuối tuần, giá vàng giao ngay giảm 146 USD, tương đương 3,2%, xuống 4.456 USD/ounce (tương đương 141,1 triệu đồng/lượng). Đây là mức điều chỉnh sâu sau chuỗi tăng mạnh trước đó, khi giá từng tiến gần đỉnh 3 tháng ở quanh 4.700 USD/ounce.

Ở thị trường trong nước, các mặt hàng vàng cũng chịu sức ép giảm:

• Vàng miếng SJC được điều chỉnh xuống 145,7-148,7 triệu đồng/lượng (mua - bán), giảm 1,5 triệu đồng/lượng so với trước.
• Vàng nhẫn SJC loại 1-5 chỉ giao dịch ở 145,2-148,2 triệu đồng/lượng, giảm 1,5 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều.
• Vàng nhẫn 9999 của Doji được niêm yết ở 145,7-149,7 triệu đồng/lượng, giảm 2 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều.

Tác động lan tỏa lên tài sản rủi ro và thị trường tiền tệ

Không chỉ vàng, các tài sản rủi ro khác cũng bị bán tháo: Bitcoin giảm hơn 4% trong 24 giờ, xuống khoảng 77.818 USD/BTC. Đồng thời, chỉ số USD tăng 0,52% lên 99,68 điểm và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng gần 0,05 điểm phần trăm lên 4,717%/năm.

Nguyên nhân: phát biểu tại Jackson Hole

Nguyên nhân chính nằm ở nhận định của ông Kevin Warsh tại hội nghị Jackson Hole. Thay vì phát đi tín hiệu nới lỏng hoặc mềm mỏng, ông nhấn mạnh rằng lạm phát dai dẳng hiện là mối lo lớn hơn so với sự chậm lại của thị trường lao động.

Ông Warsh cho rằng dù các số liệu PCE và CPI trong mùa hè tốt hơn dự kiến, chúng chưa khẳng định xu hướng giảm bền vững của lạm phát. Ông nhấn mạnh Fed cần thấy lạm phát cơ bản tiến về mục tiêu 2% với tốc độ đủ nhanh; nếu không, Fed vẫn còn việc phải làm.

Sau tuyên bố này, kỳ vọng thị trường về khả năng Fed tăng lãi suất thay đổi mạnh: theo FedWatch của CME Group, xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 tăng vọt lên gần 60%, so với khoảng 35% chỉ một ngày trước đó, và xác suất tăng lãi suất vào tháng 12 được đẩy lên khoảng 80%.

Hệ quả đối với vàng

Thông điệp của ông Warsh làm gia tăng khả năng Fed duy trì hoặc siết chặt chính sách tiền tệ, điều thường bất lợi cho vàng vì:

• Lãi suất cao làm tăng sức hút của tài sản sinh lợi bằng USD và đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng.
• USD mạnh khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn với người mua nắm giữ ngoại tệ khác.

Vì vậy, trong ngắn hạn, nếu thị trường càng tin Fed giữ lập trường cứng rắn, vàng có khả năng tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh. Mức giảm gần 150 USD vừa qua có thể được coi là sự điều chỉnh mạnh sau đợt hồi phục nhanh của vàng, khi trước đó nỗi lo nợ công Mỹ và lợi suất tăng đã đưa vàng sát 4.700 USD/ounce.

Nghịch lý dài hạn: lãi suất cao và rủi ro nợ công

Tuy nhiên, bức tranh dài hạn không hoàn toàn nghiêng về tiêu cực. Một nghịch lý có thể xuất hiện: nếu Fed tăng lãi suất trong khi nợ công Mỹ đã lên tới khoảng 40.000 tỷ USD, chi phí vay của Chính phủ sẽ tăng mạnh. Tuần trước, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm từng lên tới 5,33%/năm. Nếu lợi suất dài hạn duy trì ở mức cao hoặc tiếp tục tăng, rủi ro trên thị trường trái phiếu và tài chính Mỹ sẽ gia tăng, và một cú sốc như vậy có thể kích hoạt nhu cầu trú ẩn, trong đó vàng là lựa chọn quan trọng.

Bên cạnh đó, lực cầu vàng từ một số quốc gia, hoạt động mua lại của các quỹ ETF lớn và các bất ổn địa chính trị đều là các yếu tố hỗ trợ giá. Lạm phát còn chịu ảnh hưởng từ giá dầu, căng thẳng Mỹ-Iran, quan hệ Mỹ-Trung, chuỗi cung ứng và chiến tranh thương mại.

Kịch bản khả dĩ cho những ngày tới

Với những yếu tố trên, kịch bản có khả năng xảy ra là vàng sẽ tiếp tục biến động mạnh:

• Trong ngắn hạn, nếu Fed thực sự tăng lãi suất, USD và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, vàng có thể chịu thêm áp lực giảm.
• Nếu lợi suất tăng quá nhanh và kéo theo lo ngại về nợ công hoặc ổn định tài chính Mỹ, dòng tiền trú ẩn có thể quay trở lại vàng, đẩy giá tăng trở lại.

Tóm lại, tuyên bố của Kevin Warsh đang tạo ra một cơn gió ngược khiến vàng điều chỉnh mạnh trong ngắn hạn, nhưng cũng làm nổi bật một nghịch lý: Fed càng cứng rắn, rủi ro tài chính liên quan đến nợ công và trái phiếu càng tăng, và điều này có thể là chất xúc tác để vàng phục hồi nếu bất ổn thực sự bùng phát.

Sau khi lập đỉnh trên 4.600 USD/ounce, giá vàng thế giới đã bất ngờ giảm mạnh trong ngày 29/8, kéo theo những rung lắc đáng chú ý trên thị trường trong nước và quốc tế.