Vàng được nâng tầm: Vì sao giá trị dự trữ toàn cầu đã vượt trái phiếu Kho bạc Mỹ?

Mốc lịch sử năm 2025: giá trị vàng dự trữ vượt trái phiếu Mỹ

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc hiếm có: tổng giá trị vàng dự trữ chính thức trên toàn cầu lần đầu tiên cao hơn lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do các tổ chức chính thức nước ngoài nắm giữ. Tuy nhiên, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhấn mạnh rằng sự thay đổi này chủ yếu phản ánh mức giá tăng của vàng, chứ không phải một đợt mua vàng đột biến từ phía các ngân hàng trung ương.

Ai đã báo động trước cột mốc này?

Tavi Costa, người sáng lập quỹ Azuria Capital LLC, từng chỉ ra sự kiện tương tự lần đầu cách đây một năm. Sau đó, vai trò ngày càng lớn của vàng trong hệ thống tài chính toàn cầu cũng thu hút sự chú ý của các tổ chức lớn, trong đó có Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Phân tích của Fed: giá hơn là khối lượng mua

Theo Fed, nguyên nhân chính khiến giá trị vàng dự trữ vượt qua trái phiếu Kho bạc Mỹ bắt nguồn từ việc giá vàng tăng mạnh. Cơ quan này cũng lưu ý rằng phần lớn lượng vàng dự trữ hiện nay là kết quả của quá trình tích luỹ qua nhiều thập kỷ, đặc biệt từ thời kỳ hệ thống Bretton Woods, nhưng điều đó không làm giảm tính quan trọng của cột mốc vừa nêu.

Ngay cả khi loại trừ lượng vàng do Hoa Kỳ nắm giữ, Fed thừa nhận giá trị vàng dự trữ của các quốc gia đạt khoảng 4.000 tỷ USD vào cuối năm 2025, vượt con số 3.900 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ do các tổ chức chính thức nước ngoài nắm giữ.

Hành vi thực tế của các ngân hàng trung ương

Sự nổi bật của vàng không chỉ thể hiện qua giá trị thị trường mà còn qua hành động thực tiễn của các ngân hàng trung ương. Trong Khảo sát dự trữ vàng của Ngân hàng Trung ương năm 2026 do Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) thực hiện, các ngân hàng trung ương đã mua trung bình khoảng 1.000 tấn vàng mỗi năm trong 4 năm qua, gấp đôi mức bình quân của thập kỷ trước.

Khảo sát này còn ghi nhận khoảng 45% số nhà quản lý dự trữ tham gia — mức cao kỷ lục — cho biết họ dự kiến tăng lượng vàng dự trữ trong 12 tháng tới. Đồng thời, 89% người được hỏi kỳ vọng tổng lượng vàng do các ngân hàng trung ương trên toàn cầu nắm giữ sẽ tiếp tục tăng.

Nhìn xa hơn, 84% số người dự đoán vàng sẽ chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng dự trữ toàn cầu trong 5 năm tới, trong khi 74% cho rằng tỷ trọng của đồng USD sẽ giảm.

Ý nghĩa đối với đồng USD và thị trường trái phiếu

Việc vàng vượt trái phiếu Kho bạc Mỹ về giá trị dự trữ không đồng nghĩa với việc đồng USD sắp mất vai trò là đồng tiền dự trữ chủ đạo. Trái phiếu Kho bạc Mỹ vẫn là một trong những tài sản lớn và thanh khoản nhất trên thế giới, và đồng USD tiếp tục giữ vị trí trung tâm trong hệ thống tài chính quốc tế.

Thực tế có xu hướng là các ngân hàng trung ương đang đa dạng hóa danh mục dự trữ: giữ đồng USD và trái phiếu Kho bạc song song với việc gia tăng tỷ trọng vàng như một tài sản tiền tệ mang tính chiến lược. Điều này càng được chú ý trong bối cảnh Bộ Tài chính Mỹ gần đây thông báo sẽ tăng gấp đôi lượng mua các trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài thông qua chương trình mua lại trái phiếu.

Mặc dù động thái mua vào này không được tuyên bố là kiểm soát đường cong lợi suất, nó cho thấy thị trường trái phiếu kỳ hạn dài đang cần thêm thanh khoản và sự hỗ trợ. Nếu nhu cầu từ khu vực tư nhân và các tổ chức đối với trái phiếu kỳ hạn dài đủ mạnh, chính phủ Mỹ có thể không cần can thiệp để bổ sung thanh khoản; trong bối cảnh đó, vị thế ngày càng nổi bật của vàng càng trở nên đáng lưu ý.

Kết luận: vàng tăng tầm quan trọng nhưng chưa thay thế USD

Fed giải thích rằng vị thế vượt trội về giá trị của vàng chủ yếu bắt nguồn từ biến động giá và các yếu tố lịch sử của nguồn dự trữ. Tuy nhiên, điều đó không làm lu mờ thực tế: vàng đang có vị trí ngày càng quan trọng trong chiến lược dự trữ của các ngân hàng trung ương toàn cầu. Vàng chưa thay thế đồng USD, nhưng rõ ràng đã và đang trở thành một thành phần quan trọng hơn trong cơ cấu dự trữ quốc tế.

Giá vàng lao dốc gần 150 USD (-3,2%) vào rạng sáng 29/8 sau khi Chủ tịch Fed Kevin Warsh đưa ra tuyên bố gây sốc, cho thấy lạm phát đáng lo hơn sự...