Fed có thể nâng lãi suất: Tác động tức thì lên vàng, tỷ giá USD/VND và lãi suất trong nước

Tổng quan nhanh

Trước thềm cuộc họp chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 15-16/9, vàng thế giới trải qua đợt điều chỉnh lớn khi USD và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng mạnh. Thị trường hiện đặt cược khoảng 89% khả năng Fed tăng lãi suất, đẩy nhiều nhà đầu tư điều chỉnh danh mục.

Diễn biến giá gần đây

Tối 14/9, vàng giao ngay có thời điểm giảm khoảng 1,8%, xuống quanh 4.270 USD/ounce; hợp đồng vàng giao tháng 12 giảm 1,8% xuống 4.310 USD. Sáng 15/9, Kitco niêm yết giá vàng thế giới ở mức 4.292 USD/ounce, giảm 47 USD/ounce so với đầu giờ sáng hôm trước.

Những yếu tố kéo giá vàng giảm

• Chỉ số USD Index tăng, làm giảm sức hấp dẫn của vàng.
• Lợi suất trái phiếu Mỹ tiếp tục đi lên, trong đó lợi suất trái phiếu 30 năm đạt 5,37%/năm, mức cao nhất kể từ năm 2007.
• Giá dầu tăng mạnh: Brent tăng 4,3% vượt 109 USD/thùng và WTI tăng 4,4% lên trên 104 USD/thùng do căng thẳng Trung Đông, làm dấy lên lo ngại lạm phát kéo dài.

Xác suất Fed tăng và các dự báo ngân hàng

Sau số liệu CPI tháng 8 của Mỹ, xác suất thị trường cho rằng Fed sẽ tăng lãi suất trong cuộc họp tuần này tăng lên khoảng 89%, từ khoảng 67% trước đó. Các định chế lớn như Goldman Sachs và HSBC nghiêng về phương án tăng 25 điểm cơ bản.

Kịch bản chính và hệ quả

Kịch bản được thị trường chú ý nhất là Fed tăng 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất mục tiêu từ vùng 3,5-3,75% lên 3,75-4%/năm. Nếu Fed chỉ thực hiện một lần tăng mang tính “bảo hiểm”, phản ứng của thị trường có thể không quá mạnh. Đây là quan điểm được nhắc tới bởi ING, cho rằng một đợt tăng có thể nhằm củng cố kỳ vọng chống lạm phát nhưng không nhất thiết mở ra chu kỳ thắt chặt liên tiếp.

Ngược lại, nếu Fed phát tín hiệu sẽ tiếp tục tăng trong các cuộc họp sau (ví dụ tháng 12), USD và lợi suất có thể tiếp tục tăng, tạo áp lực lớn hơn lên vàng. UBS dự báo Fed sẽ tăng 25 điểm cơ bản cả trong tháng 9 và tháng 12, tức tổng cộng hai lần trong năm 2026, sau khi số liệu việc làm tháng 8 cho thấy Mỹ tạo thêm 162.000 việc làm và tỷ lệ thất nghiệp giữ ở 4,1%.

Tác động đến thị trường Việt Nam

Với vàng trong nước, cuối phiên 14/9, vàng miếng SJC đóng cửa ở 142,6-145,6 triệu đồng/lượng, còn vàng nhẫn SJC ở 142,1-145,1 triệu đồng/lượng, giảm 400.000 đồng/lượng ở cả hai chiều so với cuối tuần trước. Nếu vàng thế giới tiếp tục giảm sau quyết định của Fed, SJC có thể chịu thêm áp lực trong phiên 15/9, nhưng mức giảm trong nước không nhất thiết tương ứng với thế giới do yếu tố cung - cầu nội địa và chênh lệch giá.

Về tỷ giá, dù USD có xu hướng mạnh lên, USD/VND không buộc phải tăng cùng tỷ lệ do còn phụ thuộc vào cán cân thương mại, dòng vốn FDI, dòng vốn ngoại, cung cầu ngoại tệ và chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

Một điểm đáng lưu ý là lãi suất VND. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) hiện vẫn duy trì lãi suất tái cấp vốn ở 4,5% và chưa có dấu hiệu buộc phải tăng ngay chỉ vì động thái của Fed. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất tiền gửi đã tăng: lãi suất tiền gửi VND kỳ hạn 6-12 tháng ở nhiều ngân hàng hiện khoảng 8-10%/năm tùy điều kiện.

Nếu USD/VND chịu áp lực tăng mạnh, NHNN sẽ phải cân đối mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và ổn định tỷ giá, từ đó có thể dẫn tới áp lực tăng lãi suất trên thị trường tiền tệ liên ngân hàng trước, rồi ảnh hưởng tới lãi suất huy động và cuối cùng mới tác động lên lãi suất cho vay.

Yếu tố rủi ro dài hạn

Lợi suất trái phiếu Mỹ dài hạn đang lên vùng cao nhất gần 20 năm, phản ánh cả lo ngại về lạm phát dai dẳng và gánh nặng nợ công của Chính phủ Mỹ; đây là nhân tố có thể khiến mặt bằng lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao hơn so với dự báo trước đó.

Mốc thời gian cần theo dõi

Rạng sáng 17/9 theo giờ Việt Nam sẽ là thời điểm thị trường đánh giá kỹ thông điệp và dự báo lãi suất kèm theo quyết định của Fed để phân định liệu lần tăng này chỉ là đợt đơn lẻ hay là khởi đầu của một chu kỳ thắt chặt mới.