Thanh khoản đứt đoạn: mua bạc phải nhận giấy hẹn 5 tháng, bán xong chờ 6 ngày mới có tiền

Thị trường bạc không còn nhộn nhịp như trước, thay vào đó là cảnh các nhà đầu tư hụt hẫng vì gặp rào cản thanh khoản. Người mua đôi khi phải nhận "giấy hẹn" nhiều tháng, còn khi bán xong lại bị trì hoãn việc chuyển tiền vào tài khoản.

Trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư

Anh Nam, nhà đầu tư tại Hà Nội, mua 5kg bạc trong giai đoạn thị trường tăng nóng hồi tháng 1 với giá trung bình 100 triệu đồng/kg. Sau đó, giá bạc liên tục hạ, tạo áp lực tâm lý kéo dài. Ngày 14/5, anh quyết định chốt lỗ 68,8 triệu đồng, tương đương mức lỗ gần 14 triệu đồng/kg.

Khi giá lên cao, anh Nam cho biết đã phải xếp hàng từ sớm để mua và chỉ nhận được "giấy hẹn". Lần bán ra cũng phải chờ gần 2 tiếng mới xong thủ tục, và điều khiến anh bức xúc là phải chờ khoảng 6 ngày mới nhận được tiền về tài khoản. Sau trải nghiệm này, anh Nam nói không có ý định tiếp tục tham gia đầu tư bạc trong ngắn hạn.

Trường hợp khác là chị Nga, vừa bán bạc để cắt lỗ, cũng kể rằng phải đợi gần một tuần mới có tiền trong tài khoản. Chị cho biết nhiều người mua của các thương hiệu tư nhân nhỏ gặp tình trạng bị ép giá khi bán lại; một số cửa hàng mua vào với mức thấp hơn đáng kể so với giá thị trường, khiến nhà đầu tư chịu thiệt khi cần bán gấp để thu hồi vốn.

Tình trạng tại điểm giao dịch và thời gian chờ

Khảo sát tại một số điểm giao dịch cho thấy lượng người đến bán bạc gia tăng rõ rệt. Nhiều khách mang bạc vật chất hoặc hóa đơn đặt mua trước tới giao dịch, xếp hàng chờ kiểm định và hoàn tất thủ tục. Do lượng người bán đột biến, thời gian xử lý mỗi giao dịch kéo dài.

Theo ghi nhận tại một điểm giao dịch bạc trên phố Trần Nhân Tông, khách hàng mua bạc thời điểm này vẫn phải chờ giấy hẹn khoảng 5 tháng. Trong khi đó, nếu bán bạc họ sẽ nhận tiền về tài khoản sau 6 ngày.

Góc nhìn chuyên gia

Trao đổi với PV VietNamNet, ông Trần Trọng Đức, CEO Virtus Prosperity - Công ty đầu tư và tư vấn tài chính, nhận định đầu tư bạc có rủi ro lớn hơn vàng. Ông giải thích bạc vừa là kim loại quý vừa là nguyên liệu công nghiệp, nên chịu ảnh hưởng mạnh hơn từ chu kỳ kinh tế và dao động giá mạnh hơn vàng.

Ông Đức nêu rõ: “Khi thị trường hưng phấn, bạc tăng nhanh hơn vàng rất nhiều, nhưng khi điều chỉnh thì mức giảm cũng khốc liệt hơn”. Trong các đợt sốt bạc những năm 1980 và 2011, giá bạc từng giảm từ 75% đến gần 90% so với vùng đỉnh.

Theo ông, tình trạng nhà đầu tư bán ra nhưng phải chờ tới 6 ngày mới được thanh toán là dấu hiệu cho thấy tính thanh khoản của thị trường đang gặp vấn đề. Nguyên nhân xuất phát từ việc nhiều doanh nghiệp kinh doanh bạc phải xoay vòng vốn và quản lý tồn kho trong bối cảnh biến động mạnh, nên kéo dài thời gian thanh toán để cân đối dòng tiền.

Yếu tố thị trường và rủi ro

Một số con số phản ánh thực trạng: tại thị trường trong nước đầu năm nay, giá bạc từng lao dốc hơn 30% chỉ trong thời gian ngắn. Những nhà đầu tư mua bạc ở vùng đỉnh khoảng 123-124 triệu đồng/kg hồi cuối tháng 1 hiện lỗ gần 40 triệu đồng/kg.

Thanh khoản bạc được đánh giá thấp hơn vàng; thị trường vẫn mang tính nhỏ lẻ và phụ thuộc nhiều vào từng đơn vị kinh doanh, nghĩa là nhà đầu tư mua ở đâu thường phải bán lại ở đó. Khoảng chênh lệch giữa giá mua và giá bán của bạc thường dao động quanh mức 3%, trong khi vàng chỉ khoảng 1%, tạo áp lực thua lỗ ngay khi giao dịch.

Một điểm khác được ông Đức nhấn mạnh là thị trường bạc tại Việt Nam hiện chưa có khung pháp lý rõ ràng. Trong khi thị trường vàng được quản lý bởi Nghị định 24/2012/NĐ-CP với các quy định cụ thể, hoạt động kinh doanh bạc nguyên liệu vẫn còn khá sơ khai, tiềm ẩn rủi ro về chất lượng sản phẩm và uy tín đơn vị giao dịch.

Như vậy, nhà đầu tư đang chịu bất lợi kép: chênh lệch mua - bán lớn và mất chi phí cơ hội do dòng tiền bị "giam" nhiều ngày trong quá trình chờ thanh toán. Trong thời gian chờ nhận tiền, giá bạc có thể tiếp tục biến động, làm tăng áp lực tâm lý cho người bán.

Nhiều nhà đầu tư không kịp vui mừng khi giá bạc tăng mạnh thì kim loại này đã đảo chiều lao dốc, thậm chí thủng mốc 3 triệu đồng/lượng.