Ngân hàng Trung ương Thái Lan can thiệp mạnh khi dân ồ ạt xả vàng, Baht tăng gây tổn hại kinh tế

Thái Lan đang đối mặt với một nghịch lý kinh tế: giao dịch vàng chiếm tỷ trọng lớn trong đời sống tài chính nhưng chính hoạt động bán vàng ồ ạt lại đang làm suy yếu xuất khẩu và du lịch do đồng Baht tăng mạnh. Để ứng phó, Ngân hàng Trung ương Thái Lan (BoT) đã vào cuộc với những biện pháp chưa từng có nhằm cắt đứt liên kết giữa thị trường vàng và tỷ giá.

Vàng là mạch giao dịch của nền kinh tế

Ở Thái Lan, vàng không chỉ là kênh đầu tư hay tích trữ mà đã trở thành một phần thiết yếu của nền kinh tế: giao dịch vàng là "cuộc chơi của toàn dân" chứ không chỉ của giới thượng lưu. Hiện nước này có khoảng 8-10 triệu tài khoản giao dịch vàng, phần lớn là vàng giấy (paper gold) trên các nền tảng trực tuyến. Dù không liên quan đến chuyển giao vật chất, dòng tiền từ các giao dịch này tác động mạnh tới thị trường ngoại hối vì hầu hết giao dịch được thanh toán bằng đồng Baht.

Cơ chế tạo áp lực lên Baht

Khi giá vàng thế giới tăng (ví dụ đợt đạt 5.600 USD hồi tháng 1), nhà đầu tư tại Thái Lan thường bán để chốt lời. Hoạt động bán này khiến doanh nghiệp kinh doanh vàng phải xử lý ngoại tệ phát sinh từ hoạt động xuất khẩu và giao dịch quốc tế; việc chuyển đổi số lượng lớn USD sang Baht làm tăng cầu đồng Baht và đẩy đồng nội tệ lên giá.

Kết quả: trong năm 2025 đồng Baht tăng hơn 9% so với USD, thuộc nhóm tăng mạnh nhất châu Á. Đầu năm 2026, tỷ giá USD/THB đã xuyên thủng mốc 31, một ngưỡng nhạy cảm đối với nền kinh tế Thái Lan. Baht mạnh khiến hàng Thái Lan đắt hơn trên thị trường quốc tế và làm chi phí du lịch cho khách nước ngoài tăng lên.

Trong bối cảnh nội tại còn nhiều điểm yếu — BoT dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 chỉ đạt 1,5%, lạm phát ở mức 0-0,5%, và nợ hộ gia đình ở mức cao — sự mạnh lên của Baht càng làm trầm trọng thêm khó khăn kinh tế.

BoT hành động: mục tiêu cắt liên kết vàng – Baht

Để ngăn chu trình này, BoT đã triển khai nhiều biện pháp quyết liệt nhằm giảm ảnh hưởng của thị trường vàng lên tỷ giá:

• Giới hạn giao dịch vàng online: đặt mức tối đa 50 triệu Baht/ngày mỗi người; mọi giao dịch vượt mức cần xin phép.
• Siết chặt các giao dịch bán khống: về cơ bản cấm bán khống vàng vì các giao dịch này khóa nhiều Baht trong tài khoản ký quỹ, làm Baht khan hiếm và tăng giá.
• Ép các đại lý chuyển sang USD: 14 đại lý vàng lớn nhất Thái Lan được yêu cầu phát triển hệ thống giao dịch bằng USD trong vòng 6 tháng nhằm khi người dân bán vàng họ nhận USD thay vì Baht, giảm áp lực lên đồng nội tệ.

BoT cũng thắt chặt kiểm soát các giao dịch ngoại hối liên quan tới vàng, yêu cầu chứng từ xuất khẩu rõ ràng để tránh dòng vốn bất thường chảy qua kênh vàng.

Diễn biến giá và dòng xuất khẩu

Sự lo ngại về triển vọng kinh tế toàn cầu ảnh hưởng tức thời tới giá vàng. Sau báo cáo việc làm Mỹ cao gấp đôi dự báo, giá vàng thế giới lao dốc gần 3%, kéo theo vàng trong nước Thái Lan giảm 1.450 Baht chỉ trong một buổi sáng. Cụ thể, vàng miếng bán ra ở mức 67.500 Baht, vàng trang sức ở mức 68.300 Baht.

Trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (5/6), thị trường vàng Thái Lan thay đổi giá tới 15 lần trước khi đóng cửa. Đà giảm tiếp tục: sang phiên 8/6, giá giảm thêm 150 Baht, đưa vàng miếng xuống 67.350 Baht — mức thấp nhất trong 3 tháng.

Dữ liệu xuất khẩu cho thấy đợt bán vẫn diễn ra mạnh mẽ: hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu vàng của Thái Lan đạt 3.861,81 triệu USD, tăng 83,76% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 1, xuất khẩu vàng tăng vọt 136,16%, mức tăng mạnh nhất trong vòng 4 năm, cho thấy người Thái tiếp tục xả vàng bất chấp giá giảm.

Theo The Nation Thailand, Bangkok Post

ẤN ĐỘ - Sau lời kêu gọi chưa từng có của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi về việc hạn chế mua vàng nhằm giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối, nhóm cổ phiếu...