Bức màn bí ẩn quanh 4.581 tấn vàng của Mỹ: Fort Knox và mạng lưới kho dự trữ

Giá trị và con số gây chú ý

Mỹ lưu giữ 4.581 tấn vàng tại Fort Knox (bang Kentucky), chiếm hơn một nửa lượng dự trữ vàng của quốc gia. Trên sổ sách, mỗi troy ounce trong kho này được ghi nhận với giá 42,22 USD, mức do Quốc hội Mỹ ấn định từ năm 1973 và không thay đổi kể từ đó. Trong khi đó, giá vàng giao dịch trên thị trường đã vượt mốc 4.000 USD/ounce, đẩy tổng giá trị kho vàng của Mỹ lên hơn 1.000 tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử — con số này gần gấp 100 lần giá trị 11 tỷ USD được thể hiện trên sổ sách của Bộ Tài chính Mỹ.

Lịch sử ngắn gọn và cơ chế bảo vệ Fort Knox

Fort Knox được xây dựng vào những năm 1930; lô vàng đầu tiên đến đây vào năm 1937, dưới sự hộ tống của Trung đoàn Kỵ binh số 1 (đơn vị chiến đấu lâu đời nhất của Quân đội Mỹ). Kể từ đó, cơ sở này trở thành đầu mối lưu trữ quan trọng với hệ thống an ninh khép kín, bao gồm tường bê tông cốt thép dày và lực lượng bảo vệ 24/7 do Cảnh sát Xưởng đúc tiền Mỹ chịu trách nhiệm.

Yêu cầu kiểm toán và tranh luận công khai

Tranh luận về Fort Knox nóng trở lại khi Thượng nghị sĩ Mike Lee (Đảng Cộng hòa) trình dự luật "Đạo luật Minh bạch Dự trữ Vàng năm 2025" (Gold Reserve Transparency Act). Dự luật kêu gọi tiến hành một cuộc kiểm toán toàn diện và công khai đối với vàng dự trữ của Mỹ — điều chưa từng được thực hiện trong hơn nửa thế kỷ. Ông Lee nói: "Người Mỹ cần biết kho báu quốc gia của họ có còn an toàn và được tính toán chính xác hay không. Điều đó có nghĩa là thông qua Đạo luật Minh bạch Dự trữ Vàng, mở cửa Fort Knox, các cơ sở của Xưởng đúc tiền Mỹ và Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York để kiểm toán, sau đó công bố kết quả công khai."

Sự kiện tháng 2/2025 và phản hồi từ Bộ Tài chính

Tháng 2/2025, Tổng thống Donald Trump tuyên bố cho phép tỷ phú Elon Musk cùng các quan chức chính phủ vào bên trong Fort Knox để kiểm tra xem vàng có còn "nguyên vẹn" hay không. Bộ trưởng Ngân khố Scott Bessent trả lời rằng "tất cả vàng đều có mặt và được kiểm toán nội bộ đầy đủ". Dù vậy, một số người vẫn tỏ ra hoài nghi và quan ngại về nguy cơ thất thoát sau nhiều thập kỷ không có kiểm toán độc lập.

Mạng lưới kho vàng của Mỹ

Kho vàng của Mỹ không chỉ nằm tại Fort Knox mà còn phân bổ ở nhiều địa điểm chiến lược khác trên toàn quốc:

• Xưởng đúc tiền West Point (bang New York): lưu trữ khoảng 56 triệu ounce vàng, tương đương hơn 1.740 tấn; đồng thời là nơi sản xuất đồng tiền vàng kỷ niệm.
• Xưởng đúc tiền Denver (bang Colorado): lưu giữ gần 44 triệu ounce vàng, tương đương khoảng 1.360 tấn; ngoài nhiệm vụ đúc tiền lưu hành, nơi này cũng chứa kho dự trữ lớn.
• Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York (Manhattan): đang lưu giữ 13,4 triệu ounce vàng (hơn 416 tấn), nhưng số vàng này là tài sản ký gửi cho các chính phủ và tổ chức quốc tế, tức không thuộc sở hữu của Mỹ.
• Kho dạng hàng lưu động: khoảng 2,8 triệu ounce vàng (hơn 86 tấn) được giữ dưới dạng vàng miếng, tiền xu và phôi vàng tại nhiều cơ sở khác nhau.

Tổng dự trữ và vị thế toàn cầu

Tổng cộng, Mỹ nắm giữ khoảng 8.133,5 tấn vàng, chiếm khoảng 25% tổng dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới — con số lớn nhất hành tinh, vượt xa Đức (khoảng 3.300 tấn) và Italy (khoảng 2.450 tấn).

Vai trò đặc biệt của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York

Mặc dù thường được gọi là một trong những kho vàng lớn nhất thế giới, phần lớn lượng vàng dưới lòng đất tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York thuộc về các chính phủ nước ngoài, ngân hàng trung ương và tổ chức quốc tế. Nhiều quốc gia, trong đó có Đức và Italy, đã từng gửi vàng tới New York từ thời Chiến tranh Lạnh để tránh rủi ro tại châu Âu. Giá trị vàng của Đức và Italy lưu trữ tại New York đạt khoảng 245 tỷ USD theo giá thị trường hiện nay.

Tuy nhiên, xu hướng "hồi hương vàng" đã diễn ra mạnh mẽ những năm gần đây: Đức hoàn tất việc chuyển một phần vàng từ New York và Paris về Frankfurt vào năm 2017, và nhiều nước châu Âu cùng một số nước châu Á đang cân nhắc làm điều tương tự để đa dạng hóa rủi ro.

Diễn biến giá gần nhất

Sáng 23/7, giá vàng thế giới được niêm yết trên Kitco ở mức 4.117 USD/ounce, tăng 37 USD/ounce so với đầu giờ sáng qua.